روزنامه جوان/ متن پیش رو در جوان منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.


تیم دیپلماتیک اعزامی به وین پیگیری آنچه را که رئیس جمهور نقض برجام از طرف امریکا خوانده بود، در گام اول متوقف کرد و از شش گام پیش‌بینی شده در بخش «مکانیسم حل و فصل اختلاف» توافق هسته‌ای، فقط یک گام را طی کرد.

تیم دیپلماتیک اعزامی به وین پیگیری آنچه را که رئیس جمهور نقض برجام از طرف امریکا خوانده بود، در گام اول متوقف کرد و از شش گام پیش‌بینی شده در بخش «مکانیسم حل و فصل اختلاف» توافق هسته‌ای، فقط یک گام را طی کرد. عباس عراقچی گفته که ایران به دنبال این نیست که از نشست کمیسیون برجام (مرکب از نمایندگان ایران و 1+5) برای پیگیری مکانیسم پیش‌بینی شده برای حل و فصل اختلافات در داخل برجام استفاده کند. رویترز هم نوشت که ایران تصمیم ندارد به خاطر تحریم‌های اخیر امریکا توافق هسته‌ای با 1+5 را دچار «آشفتگی» کند.

نشست کمیسیون مشترک برجام برای بررسی شکایت ایران از امریکا به خاطر نقض برجام، با تصویب یک بیانیه مشترک به کار خود پایان داد. ایران به کمیسیون بین‌المللی برجام متشکل از نمایندگان ایران و 1+5 شکایت کرده بود که امریکا با تصویب «قانون تحریم‌های ایران (ISA)» توافق هسته‌ای را نقض کرده است، ولی مقام‌های امریکایی می‌گویند تصویب قانون جدید ISA نقض برجام نیست. حسن روحانی رئیس‌جمهور اواسط آذر ماه 1395 تمدید قانون ISA را مغایر با برجام و ناقض آن دانسته و گفته بود اگر این قانون اجرا شود، پاسخ قاطعانه ایران را به دنبال خواهد داشت. رئیس‌جمهور متعاقباً دستور داد سازمان انرژی اتمی برنامه‌ریزی برای طراحی و ساخت پیشران هسته‌ای را در دستور کار قرار دهد و از وزارت امور خارجه نیز خواست «نسبت به اجرای مراحل پیش‌بینی شده در «برجام» برای رسیدگی به موارد ‏نقض، اقدام نموده و دیگر پیگیری‌های حقوقی و بین‌المللی لازم را نیز به‌طور جدی معمول دارد.‏» در ظاهر مفاد (36) و (37) در بخش مکانیسم حل و فصل اختلاف در داخل توافق هسته‌ای بین ایران و 1+5 دست‌کم «شش گام» برای پیگیری نقض توافق از طرف یکی از طرف‌های توافق پیش‌بینی شده است: «اول: ارجاع مسئله مورد اختلاف به کمیسیون مشترک برجام. دوم: ارجاع مسئله مورد اختلاف به وزرای خارجه 1+5. سوم: ارجاع مسئله مورد اختلاف به شورای مشورتی مشترک(یک نماینده از هر کدام از کشورهای طرف اختلاف یک نماینده بی‌طرف)، همزمان با بررسی مسئله در کمیسیون مشترک و وزرای خارجه. چهارم: اعلام نظرمشورتی شورای مشورتی به کمیسیون برجام. پنجم: توقف اجرای جزئی یا کلی برجام یا ارجاع به شورای امنیت سازمان ملل. ششم: بررسی شورای امنیت که می‌تواند به توقف کلی یا جزئی اجرای برجام منجر شود.

«نه» عراقچی
ایران در نشست یک روزه این کمیسیون که روز سه‌شنبه در وین با حضور نمایندگان طرف‌های برجام برگزار شد، نقض عهد امریکا را مطرح ولی از پیگیری این نقض عهد در سطوح دیگر پیش‌بینی‌شده در مکانیسم حل و فصل توافق خودداری کرد؛ اقدامی که به نوشته رویترز، با هدف جلوگیری از آشفتگی برجام در آستانه ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید انجام شده است. عباس عراقچی رئیس تیم مذاکره‌کننده ایرانی گفته که ایران «نگرانی خود را از تمدید قانون تحریم‌های ایران توضیح داد»؛ اقدامی که به گفته او «اجرای مجدد تحریم‌هاست.» وی افزود: «به نظرم کمیسیون مشترک نیز نگرانی ایران را بسیار جدی گرفت.» با این حال عراقچی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه آیا ایران قصد دارد از سایر مکانیسم‌های مشخص شده در برجام برای پیگیری آنچه احساس می‌کند نقض توافق است، استفاده کند، گفت: «نه». عراقچی توضیح بیشتری درباره دلیل توقف پیگیری در مرحله کنونی نداده ولی رویترز از قول دیپلمات‌های ایرانی و روس حاضر در کمیسیون مشترک برجام نوشت: « ایران تصمیم دارد موضع سخت و شدیدی دربرابر تمدید تحریم‌های امریکا اتخاذ نکند» تا آنطور که رویترز گفته موجب «آسیب دیدن» برجام نشود. عباس عراقچی با اشاره به موضع طرف امریکایی که گفته‌ با استفاده از اختیارات رئیس‌جمهور، جلوی اجرای ISA را خواهد گرفت، گفت که حاضران در نشست کمیسیون مشترک «تأکید کردند توقف اجرای (قانون ایسا) باید ادامه پیدا کند، در غیراین صورت عدم اجرای مهم توافق خواهد بود.»

ولادیمیر ورونکوف، سفیر روسیه در وین که مسئول نظارت بر اجرای برجام نیز هست، گفته که تصویب قانون ISA«کار چندان خوبی نبود ولی کاری است که شده است.» وی در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به نشست کمیسیون مشترک افزود: «رویکرد مشترک همه کشورها این بود که لازم است هرکاری که می‌توان باید انجام داد تا از آسیب به اجرای توافق جلوگیری کرد.» رویترز با استناد به اظهارات دیپلمات‌های ارشد ایرانی و روسی بعد از نشست کمیسیون مشترک برجام مدعی شده تهران تصمیم گرفته مجادلات بر سر اقدام امریکا در تمدید «قانون تحریم‌های ایران» را تشدید نکند. همچنین روز سه‌شنبه برای نخستین بار سازوکار کارگروه اجرایی کردن لغو تحریم‌ها که در برجام پیش‌بینی شده است به کار گرفته شد و نشست کارگروه با حضور هیئت‌های کارشناسی از ایران و تمام دولت‌های عضو برجام در وین برگزار شد.

افشاگری جان کری درباره بمباران ایران
باراک اوباما رئیس‌جمهور امریکا در آخرین نطق دوران ریاست جمهوری‌اش در شهر شیکاگو از توافق هسته‌ای با ایران به عنوان یکی از دستاوردهای دوران ریاست جمهوری خود یاد کرد. اوباما گفت: «اگر هشت سال پیش به شما گفته بودم امریکا روند رکود بزرگ را معکوس خواهد کرد، صنعت خودروسازی را رونق خواهد بخشید و به طولانی‌ترین دوران کاهش فرصت‌های شغلی در تاریخ امریکا پایان خواهد داد... اگر به شما می‌گفتم فصل جدیدی با مردم کوبا خواهیم گشود و برنامه هسته‌ای تسلیحاتی ایران را بدون شلیک یک گلوله تعطیل خواهیم کرد... ممکن بود بگویید چشم‌انداز ما اندکی بیش از حد بلندپروازانه است.» جان کری وزیر خارجه امریکا نیز گفته که اگر دولت ترامپ توافق هسته‌ای با ایران را نقض کند، امریکا برای همه کشورها غیرقابل اعتماد قلمداد می‌شود. وزیر خارجه امریکا گفت: اگر دولت ترامپ توافق هسته‌ای با ایران را نقض کند، امریکا برای همه کشورها غیرقابل اعتماد قلمداد می‌شود.

به گزارش خبرگزاری آریا، شبکه تلویزیونی الجزیره مباشر جان کری در سخنرانی‌ای در «اندیشکده صلح واشنگتن» گفت: اگر دولت آینده امریکا توافقنامه هسته‌ای با ایران را نقض کند، دیگر کشورها به آن پایبند باقی خواهند ماند، در این صورت دیگر کشورهای امضا‌کننده توافقنامه هسته‌ای، واشنگتن را طرفی خواهند دانست که قابل اعتماد نیست. وزیر امور خارجه امریکا همچنین ادعا کرد قبل از توافق هسته‌ای برای بمباران ایران تحت فشار بوده‌ایم.

6 گام مکانیسم حل و فصل اختلاف در برجام
1ـ ارجاع مسئله مورد اختلاف به کمیسیون مشترک برجام
2ـ ارجاع مسئله مورد اختلاف به وزرای خارجه 1+5
3ـ ارجاع مسئله مورد اختلاف به شورای مشورتی
4ـ اعلام نظر مشورتی شورای مشورتی به کمیسیون برجام
5ـ توقف اجرای جزئی یا کلی برجام یا ارجاع به شورای امنیت سازمان ملل
6ـ بررسی شورای امنیت (توقف کلی یا جزئی اجرای برجام)

با کانال تلگرامی «آخرین خبر» همراه شوید