شرق/متن پیش رو در شرق منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
مازیار معاونی| نامی که در روز سیام شهریور از دستش دادیم، از نامهایی بود که برای چند نسل از بینندگان آثار نمایشی، خاطرات بسیاری را زنده میکرد. هنرمندی که در دومین دهه قرن پیش زاده شد و از سال 1334 خورشیدی یعنی بیش از 70 سال پیش از این با بازیگری در عرصه تئاتر پا به دنیای پرفرازونشیب نمایش گذاشت. تأملی در کارنامه هنری سیروس ابراهیمزاده نشان میدهد او از همان عنفوان جوانی کار در عرصه هنر بازیگری را در کنار بزرگانی همچون دکتر مصطفی اسکویی، مؤسس تئاتر آناهیتا و از جایی آغاز کرد که بسیاری از بزرگان سالهای بعدی هنر نمایش در آن پرورش یافتند.
نکته شایان تأمل اینکه ابراهیمزاده پس از همکاری با این تئاتر که بر مبنای آموزههای روسی مکتب استانیسلاوسکی اداره میشد، برای افزایش دانش بازیگری راهی کشور انگلیس شد و با اخذ مدرک کارشناسی ارشد تئاتر از آن کشور که برخاسته از نگاهی متفاوت از رویکرد روسی به تئاتر و هنر بازیگری بود، به دیدگاهی جامعتر نسبت به این هنر ارزشمند رسید. ابراهیمزاده که تحصیل در رشته زبان و ادبیات انگلیسی و رشته موسیقی را هم در توشه تحصیلی خود داشت، همزمان با کار تئاتر که بیشتر به بازیگری و کمتر به کارگردانی اختصاص داشت، از همان سالهای نخست همکاری با تلویزیون را آغاز کرد که برای نزدیک به نیمقرن ادامه یافت. با صرفنظر از آثاری که تحت پوشش تلویزیون خصوصی ثابتپاسال ساخته و پخش شدهاند و به دلیل نقص در مدارک آرشیوی دسترسی به اطلاعات آنها میسر نیست، مجموعه دنبالهدار «سرکار استوار» که یک کمدی اجتماعی بود و از اواخر دهه 40 تا اوایل دهه 50 روی آنتن شبکه اول تلویزیون ملی ایران بود، نخستین اثرش بهعنوان بازیگر بود و در کارگردانی یکی از اپیزودها همکاری داشت.
پس از این سریال، ابراهیمزاده دیگر به کارگردانی مجموعههای نمایشی تمایلی نشان نداد و افزون بر بازیگری که بهعنوان حرفه اصلی و تماموقت او شناخته میشد، کارگردانی چندین تلهتئاتر را هم به کارنامه کاری خود اضافه کرد که در سالهای 1349 تا 1380 خورشیدی تولید و پخش شدند و برخی از آنها همچون «زارع شیکاگو» ازجمله تئاترهای تلویزیونی شناختهشدهتر محسوب میشدند. علاوه بر جنس بازی خاص که تسلط عجیب بر میمیک صورت از بارزترین ویژگیهای آن بود، زندهیاد ابراهیمزاده برای بسیاری از مخاطبان سالهای دور تلویزیون با طنین خاص صدایش شناخته و به جای آورده میشد؛ طنینی که آکسونگذاری بر روی حروف و مشدد تلفظکردن آنها و تلفظ نزدیک واژههای «سین» و «شین» به یکدیگر از مهمترین شاخصهای آن بود که جنس صدای او را بسیار خاص و قابل تشخیص کرده بود.
جالب اینکه ابراهیمزاده با همین جنس خاص صدا، با واحد دوبلاژ تلویزیون هم برای مدتزمانی نهچندان طولانی همکاری داشت و صدایش را هنوز هم میتوان در بازپخش برخی از سریالهای خارجی پخششده در نیمه دوم دهه 60 خورشیدی در قالب نقشهای مکمل شنید که گویندگی به جای خلبانان انگلیسی نقشهای مکمل و فرعی در سریال درخشان «ارتش سری» ازجمله آنهاست. اگرچه در کارنامه هنری زندهیاد ابراهیمزاده تعداد آثار سینمایی، سریالهای نمایشی و تئاترهای تلویزیونی درخور توجه است، اما این بازیگر همچون بسیاری از دیگر بازیگران نقشهای مکمل، با برخی از نقشآفرینیهای شاخص بیشتر به یاد آورده میشود که از آن میان میتوان به بازی در سریال نوروزی دههشصتی «گالشهای مادربزرگ»، مجموعه دنبالهدار کاکتوس و سریال تاریخی-مذهبی «ولایت عشق» در تلویزیون و فیلمهای سینمایی «همسر» و «چهره» در مدیوم سینما اشاره کرد که ابراهیمزاده فقید با همان جنس خاص بازی، میمیک صورت، طنین منحصربهفرد صدا و دیالوگگویی چکشی و کوتاهکوتاه خود، بیشتر از سایر نقشآفرینیهایش در یادها ماند.
