روزنامه سازندگی/متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
دانش‌آموزان و معلمان فرانسوی خیابان‌های این کشور را به آتش کشیدند
ابوالفضل خدایی| مسدود شدن صدها مدرسه و گسترش درگیری‌ها میان دانش‌آموزان و پلیس، فرانسه را وارد موج تازه‌ای از اعتراضات کرده است؛ اعتراضی که از مطالبات آموزشی آغاز شد و اکنون به یکی از چالش‌های جدی دولت سباستین لوکورنو در میانه بحران بودجه‌ای کشور تبدیل شده است. در پی این اعتراضات ۶۲۵ نفر بازداشت و ۳۲معلم زخمی شدند، خودروها و کلیساها به آتش کشیده شدند و دانش‌آموزان علیه دولت اعلام جنگ کردند.
ماجرا چیست؟
فرانسه در آغاز سال تحصیلی جدید با موجی از اعتراضات دانش‌آموزی روبه‌رو شده است؛ موجی که از مسدود شدن ورودی چند دبیرستان آغاز شد و به شهرهایی مانند پاریس، مارسی، لیون، لیل، بوردو و رن رسید. دانش‌آموزان معترض به کمبود معلم، کلاس‌های شلوغ، ساختمان‌های فرسوده، امکانات ناکافی و برنامه‌های فشرده آموزشی اعتراض دارند. در برخی نقاط، اعتراضات از تجمع و مسدود کردن مدارس فراتر رفته و به آتش‌سوزی، تخریب اموال و درگیری با پلیس منجر شده است.
چرا اهمیت دارد؟
اهمیت ماجرا در این است که اعتراض دانش‌آموزان در خلأ شکل نگرفته است. این جنبش همزمان با بحران گسترده‌تر خدمات عمومی و برنامه دولت برای اجرای صرفه‌جویی حدود ۵۴ میلیارد یورویی در بودجه سال ۲۰۲۷ آغاز شده است. در واقع، مدارس به یکی از صحنه‌های اصلی مناقشه‌ای بزرگ‌تر تبدیل شده است؛ مناقشه‌ای بر سر اینکه دولت فرانسه چگونه می‌تواند کسری بودجه را مهار کند، بدون آنکه هزینه آن بر دوش خدمات عمومی و نسل جوان قرار گیرد.
زمینه موضوع چیست؟
مشکلات آموزش فرانسه پیش از اعتراضات اخیر وجود داشت. کمبود مزمن معلم، کلاس‌های پرجمعیت، فرسودگی ساختمان‌ها و کمبود امکانات گرمایشی و سرمایشی از‌جمله گلایه‌های دانش‌آموزان است. اعتراضات از ۲۱ سپتامبر در کرِتِی، در حومه پاریس، آغاز شد و شبکه‌های اجتماعی به‌ویژه تیک‌تاک و اسنپ‌چت به گسترش سریع آن کمک کردند. به این ترتیب، نارضایتی‌های محلی در مدت کوتاهی به یک بسیج سراسری تبدیل شد.
چه کسانی درگیرند؟
در یک سوی این بحران، دانش‌آموزان دبیرستانی و اتحادیه‌های دانش‌آموزی قرار دارند که خواستار بهبود شرایط آموزشی هستند. بخشی از دانشجویان، معلمان و والدین نیز از این مطالبات حمایت کرده‌اند. در سوی دیگر، دولت سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، و وزارت آموزش قرار دارند. همزمان اتحادیه‌های کارگری و کارکنان بخش عمومی نیز علیه سیاست‌های ریاضتی و توقف افزایش حقوق اعتراض کرده‌اند و همین مسئله دامنه بحران را گسترده‌تر کرده است.
شواهد چه می‌گوید؟
ابعاد اعتراضات نشان می‌دهد که ماجرا از چند تجمع پراکنده فراتر رفته است. بیش از ۴۰۰ مرکز آموزشی در مقطعی تعطیل یا تحت‌تأثیر اعتراضات قرار گرفتند و ده‌ها پردیس دانشگاهی نیز با اختلال مواجه شدند.
هزاران نفر بازداشت شده‌اند و گزارش‌ها از زخمی شدن نیروهای پلیس، آتش‌نشانان، کارکنان مدارس و دانش‌آموزان حکایت دارد. در برخی شهرها نیز موانع ایجاد شده در برابر مدارس به آتش کشیده شده و نیروهای امنیتی برای کنترل اوضاع از گاز اشک‌آور استفاده کرده‌اند.
اختلاف بر سر چیست؟
اختلاف فقط بر سر نحوه برگزاری اعتراضات نیست. دولت بر ضرورت حفظ نظم عمومی و کنترل هزینه‌های عمومی تأکید دارد، درحالی که معترضان و مخالفان دولت می‌گویند، کاهش هزینه‌ها نباید به قیمت تضعیف آموزش تمام شود. در همین حال برخی نیروهای سیاسی مخالف، برخورد پلیس با معترضان را بیش از حد سختگیرانه دانسته‌اند. به این ترتیب بحران آموزش به بخشی از مناقشه سیاسی گسترده‌تر فرانسه تبدیل شده است.
پیامدها چیست؟
نخستین پیامد، اختلال در فعالیت آموزشی صدها مدرسه و افزایش حضور نیروهای امنیتی در اطراف مراکز آموزشی بوده است. اما پیامد مهم‌تر، سیاسی شدن مسئله آموزش است. دولت اکنون باید میان کنترل کسری بودجه و پاسخ به مطالبات نسلی، تعادل برقرار کند که کیفیت خدمات عمومی را مستقیماً با آینده خود مرتبط می‌داند.
چه خواهد شد؟
دولت همزمان با اقدامات امنیتی، مسیر گفت‌وگو با اتحادیه‌های دانش‌آموزی، والدین و کارکنان آموزشی را دنبال می‌کند. آینده اعتراضات به نتیجه همین دو مسیر بستگی دارد. اگر دولت بتواند درباره کمبود معلم، وضعیت زیرساخت‌ها و منابع آموزشی امتیازهایی ارائه کند امکان کاهش تنش وجود دارد؛ اما اگر فشارهای بودجه‌ای و نارضایتی‌های آموزشی همچنان در کنار یکدیگر باقی بمانند، مدارس می‌توانند به نقطه اتصال اعتراضات دانش‌آموزی و نارضایتی گسترده‌تر اجتماعی در فرانسه تبدیل شوند.
