دنیای اقتصاد/متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، سرانجام پس از کش و قوس‌های فراوان، روز یکشنبه (۲۶ مهرماه) از بنیامین نتانیاهو، حمایت کرد؛ آن هم در شرایطی که او برای کسب برتری در انتخابات پارلمانی هفته آینده تلاش می‌کند. دوینا چیاکو و الکساندر کورن‌ول در المانیتور نوشتند، مشخص نیست که آیا حمایت ترامپ می‌تواند به نتانیاهو و حزب راست‌گرای «لیکود» در انتخابات سراسری ۲۷ اکتبر (۵ آبان ماه) کمکی بکند یا خیر؛ چرا که در پی اختلافات میان اسرائیل و ایالات متحده بر سر طیفی از مسائل، حمایت افکار عمومی اسرائیل از ترامپ کاهش یافته است. در مقابل، حمایت از اسرائیل در بین آمریکایی‌ها نیز به دلیل جنگ علیه ایران و رفتار اسرائیل در جنگ سه‌ساله غزه کاهش یافته است.
نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که هیچ‌یک از نامزدها مسیر همواری برای رسیدن به قدرت ندارند. به نوشته این گزارشگران، ترامپ با حمایت از نامزدها در انتخابات کشورهای خارجی از جمله مجارستان، کلمبیا، آرژانتین، ژاپن و هندوراس، سنت دیرینه ایالات متحده را زیر پا گذاشته است. به هر روی، رابطه ترامپ با نتانیاهو نزدیک اما در عین حال متشنج بوده است. تامار هرمان، تحلیلگر اسرائیلی، به المانیتور گفت که حمایت دیرهنگام ترامپ می‌تواند به جلب حمایت رأی‌دهندگان مردد نتانیاهو کمک کند، اما بعید است که حمایت گسترده‌ای را به خود جلب کند. در عین حال، آرون دیوید میلر، تحلیلگر بنیاد کارنگی، گفت: در انتخاباتی با این نزدیکی، «این حمایت شاید تا حدودی مفید باشد». میلر گفت، رئیس‌جمهور ایالات متحده فرصت‌های قبلی برای حمایت از نتانیاهو را از دست داد، شاید به این دلیل که می‌خواست ببیند چه اهرمی می‌تواند در مسائلی مانند غزه یا لبنان اعمال کند. او گفت که در نهایت، ترامپ طرف نتانیاهو را گرفت.
کوین لیپتاک هم در تحلیلی برای سی‌ان‌ان نوشت، درحالی‌که یک هفته تا روز انتخابات اسرائیل باقی مانده است، دونالد ترامپ سرانجام حمایت قاطع و تمام‌قدی را که نتانیاهو مدت‌ها در پی آن بود، ابراز کرد. ترامپ گفت که همیشه قصد داشته نتانیاهو را تایید کند. وی افزود: «من همیشه قرار بود این کار را بکنم. فقط نمی‌خواستم خیلی زود انجامش دهم.» سال‌ها بود اسرائیلی‌ها در بزرگراه‌ها تصویر مشابهی را می‌دیدند: نتانیاهو در کنار ترامپ. اما این بار ترامپ در بیلبوردهای تبلیغی اسرائیل حضور ندارد. رئیس‌جمهور آمریکا همچنان در برخی ویدئوهای تبلیغاتی حزب لیکود ظاهر می‌شود، اما غیبت او بر روی بیلبوردها ممکن است نشان‌دهنده چیزی فراتر از تبلیغات باشد. ترامپ اوایل این ماه به مجله تایمز گفت: «من دیگر در سیاست [اسرائیل] دخالت نمی‌کنم.» اما روز پنج‌شنبه، ترامپ به نیوزمکْس گفت که نتانیاهو دوست دارد او در انتخابات دخالت کند. ترامپ گفت: «من روابط بسیار خوبی با او داشته‌ام»، اما باز هم از تایید او خودداری کرد. وقتی مستقیما از او پرسیده شد که آیا به نتانیاهو اعتماد دارد یا خیر، رک و راست گفت: «من به هیچ‌کس در دنیای سیاست اعتماد ندارم.»
ترامپ از سال ۲۰۱۳، یعنی زمانی که هنوز یک فعال اقتصادی و چهره تلویزیونی بود، در کارزارهای انتخاباتی نتانیاهو نقش‌آفرینی کرده و ویدئویی منتشر کرده بود که در آن از اسرائیلی‌ها می‌خواست «به بنیامین رأی دهید». ترامپ وقتی در سال ۲۰۱۷ وارد کاخ سفید شد، نتانیاهو را غرق در هدیه‌های سیاسی کرد. حدود دو هفته پیش از انتخابات آوریل ۲۰۱۹ اسرائیل، نتانیاهو در واشنگتن بود تا امضای بیانیه تاریخی ترامپ در به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های اشغالی جولان را به نظاره بنشیند. در ژانویه ۲۰۲۰، پنج هفته پیش از آنکه اسرائیلی‌ها دوباره پای صندوق‌های رأی بروند، ترامپ از طرح «معامله قرن» برای مناقشه اسرائیل و فلسطین رونمایی کرد و نتانیاهو لبخندزنان در کنار او ایستاده بود. اما در آستانه این انتخابات، خبری از فرش قرمز نبود.
آخرین باری که نتانیاهو و ترامپ در ماه اوت در کاخ سفید دیدار کردند، هیچ دوربینی حضور نداشت. وقتی نتانیاهو در ماه سپتامبر برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر کرد، این دو اصلا با هم دیدار نکردند. در طول یک سال گذشته، نتانیاهو دست به اقداماتی زده که خشم ترامپ را برانگیخته است، از جمله تضعیف تلاش‌های صلح به رهبری ترامپ با انجام حملاتی در داخل لبنان و غزه. به گفته افراد آگاه از این گفت‌وگوها، ترامپ در تماس‌های تلفنی به نخست‌وزیر بدوبیراه گفته و به او هشدار داده که حمایت آمریکایی‌ها را از دست می‌دهد. او پرسیده است که چرا اسرائیل ساختمان‌های مسکونی را در لبنان منفجر می‌کند.
به گفته افراد آگاه، ترامپ به دلیل ملاحظات سیاسی، تا حدی به نتانیاهو ارفاق کرده است، اما همچنان از برخی اقدامات اسرائیل که معتقد است برخلاف منافع آمریکاست، خشمگین است. فرد دیگری از نزدیکان ترامپ پیشنهاد کرد که عدم تایید اولیه او با ضعف نتانیاهو در نظرسنجی‌ها مرتبط بوده است. ترامپ مدت‌هاست که مراقب است از نامزدهایی که احتمال شکستشان می‌رود، حمایت نکند. ترامپ در گفت‌وگوهای چند ماه گذشته، از نتانیاهو درباره انتخابات و شانس پیروزی‌اش پرسش‌هایی کرده است. درحالی‌که نتانیاهو کوشیده اعتمادبه‌نفس خود را نشان دهد، اما ترامپ به‌خوبی از موقعیت دشوار سیاسی او آگاه است. همان‌طور که جایگاه نتانیاهو در دولت ترامپ تنزل یافت، جایگاه ترامپ نیز در اسرائیل افت کرده است. به گفته منابع اسرائیلی نزدیک به نتانیاهو، قرار بود ترامپ محور اصلی کارزار انتخاباتی نتانیاهو باشد. دسامبر گذشته در مارآلاگو، نتانیاهو اعلام کرد که ترامپ نخستین غیراسرائیلی خواهد بود که «جایزه اسرائیل» را دریافت می‌کند. دستیاران نتانیاهو امیدوار بودند ترامپ این جایزه را شخصا در ماه آوریل بپذیرد و بدین ترتیب موتور کارزار انتخاباتی را روشن کند. اما سپس جنگ علیه ایران رخ داد. ترامپ هرگز علاقه‌ای به شرکت در مراسم «جایزه اسرائیل» نشان نداد.
آتش‌بس با ایران در میان جریان‌های راست‌گرا در اسرائیل بسیار نامحبوب بود. یینون مگال، مجری تلویزیونی طرفدار نتانیاهو، پس از امضای این توافق، ترامپ را «بازنده» خواند. نظرسنجی ماه ژوئیه «موسسه سیاست مردم یهود» نشان داد که تنها ۷ درصد از اسرائیلی‌ها «اعتماد زیادی» داشتند که ترامپ در روابط آمریکا و اسرائیل «کار درست را انجام خواهد داد» و ۴۵درصد هیچ اعتمادی نداشتند. یکی از منابع حزب لیکود گفت: «اعتبار ترامپ در اسرائیل، به‌ویژه در میان رأی‌دهندگان راست‌گرا ضعیف شده است. تایید او لزوما کمک چندانی به نتانیاهو نمی‌کرد، بنابراین او سرمایه‌گذاری زیادی روی آن انجام نداد.» یکی دیگر از منابع لیکود گفت: «این‌طور نیست که ترامپ از رقیب دیگری حمایت کند، بنابراین داشتن این تاییدیه خوب است، اما یک ضرورت حیاتی نیست.»
رقبای نتانیاهو در حال رصد اوضاع هستند، اما مثل قبل نگران نیستند. یکی از چهره‌های ارشد اپوزیسیون گفت: «یک سال پیش، اردوگاه ما با هر کسی که به ترامپ نزدیک بود تماس می‌گرفت تا مانع از تایید او شود. حالا دیگر واقعا مهم نیست، آن جذابیت و افسون اولیه دیگر وجود ندارد.» وقتی از ترامپ مشخصا درباره کسی که در حال حاضر در نظرسنجی‌ها به عنوان رقیب اصلی نتانیاهو مطرح است پرسیده شد، گفت: «خب، نمی‌دانم، چیز بدی درباره او نشنیده‌ام.» او سپس گفت: «من بی‌بی را دست‌کم نمی‌گیرم.» ترامپ دلایل خودش را برای فاصله‌گرفتن دارد. افکار عمومی آمریکا نسبت به اسرائیل به‌شدت افت کرده و این افت در پس‌زمینه جنگ علیه ایران حتی بیشتر هم شده است. براساس نظرسنجی‌های متعدد، میانگین محبوبیت اسرائیل از «۵۱+» در ژوئیه ۲۰۱۸ به «۱۶-» در ژوئیه ۲۰۲۶ رسیده است. با این حال، این فاصله ظاهری ممکن است گمراه‌کننده باشد. منابع اسرائیلی می‌گویند دو رهبر اخیرا درباره ایران گفت‌وگو کرده‌اند.
