از عماد تا زلزال؛ نسل جدید کلاهک روی موشک ها و راکت های ایرانی

بحث دقت در موشک هاي بالستيک و راکت هاي توپخانه اي از جمله مباحثي بوده است که هميشه ذهن طراحان نظامي را به خود مشغول کرده است. در بسياري از اوقات کشورهايي که دسترسي به فناوري هايي مثل هدايت ماهواره اي ندارند از داشتن موشک هاي با دقت بالا محروم هستند اما متخصصان دفاعي کشورمان با غلبه بر سختي ها و مشکلات موجود در اين زمينه، توانسته اند رکوردهاي قابل توجهي را در دقت موشک هاي ايراني بدون نياز به داشتن ماهواره هاي مستقل ثبت کنند. سال 95 از جمله زمانهايي بود که موضوع دقت و کيفيت موشک ها و راکت هاي بلند پرواز کشورمان، به خوبي در دستور کار صنايع دفاعي نيروهاي مسلح قرار داشت و نتايج و دستاوردهاي قابل توجهي را نيز به دنبال داشت. جمهوري اسلامي ايران از اوايل دهه 1380 شمسي با نسل اول موشک هاي فاتح 110 صاحب موشکي بالستيک کوتاه بردي با برد حدود 200 کيلومتر شد. در آغاز راه، دقت و جزييات فاتح ايراني به مانند امروز نبود و در طول سالهاي بعد، نسل هاي مختلفي از اين موشک وارد خدمت شدند که هم برد اين موشک را به 300 کيلومتر رسانده، هم خطاي آن را تقريبا صفر کرده و در سيستم پيشران آن از سوخت پيشرفته تري استفاده شد. نسل چهارم موشک فاتح 110 در شهريور ماه سال 1391 شمسي رونمايي و پس از حدود صرف يک دهه زمان جمهوري اسلامي ايران صاحب دقيق ترين موشک بالستيک خود شد. تصاوير پخش شده از تست اين موشک در همان زمان جاي هيچ شک و شبه اي را در نقطه زني اين موشک بر جاي نگذاشت. موشک هاي خليج فارس، هرمز 1 و هرمز 2 به عنوان سه موشک بالستيک ايراني در نقش هاي ضد کشتي و ضد رادار همگي از الگو و ساختار طراحي موشک فاتح 110 استفاده کرده و در بخش سامانه جستجوگر خود از رادارهاي آشيانه ياب و يا جستجوگرهاي اپتيکي بهره مي برند. اين موشک ها به همراه خانواده فاتح همگي بر روي شاسي با توان تحرک بالا نصب شده اند که مي تواند تحرک بالايي را براي اين سامانه تامين کرده و بقاء پذيري آن در ميدان نبرد را افزايش دهند. موشک خليج فارس اولين بار در بهمن ماه 1389 شمسي و موشک هاي سري هرمز در سال 1393 براي اولين بار نمايش عموم در آمدند. در اين مدت تصاوير زيادي از تست هاي اين موشک هاي پخش شده و نقطه خليج فارس و هرمز را بر عليه اهداف شناور دريايي و سکوهاي رادار اثبات کرد. دقت و کيفيت موشکي همچون هرمز آنقدر زياد بود که تست آن در اواخر سال 95، با تاييد و اذعان مقامات آمريکايي مبني بر اصابت دقيق اين موشک به يک شناور کوچک در دريا همراه شد و هرگونه شک و شبهه منتقدان داخلي و مغرضان خارجي را در خصوص اين موشک و ساير برادران همرده آن برطرف کرد. اين چند موشک نيز بردي در حدود 300 کيلومتر و سرجنگي در حدود 600 الي 650 کيلوگرم دارند. سرعت اين موشک ها نيز در حدود 4 الي 5 برابر سرعت است .موشک هاي سري فاتح 313 و ذوالفقار نيز به عنوان ديگر اعضاي مشتق شده از فاتح 110 توسعه پيدا کرده اند. در عين حال جمهوري اسلامي ايران موشک بالستيک عماد با برد حدود 1700 کيلومتر را نيز اخيرا رونمايي و مورد آزمايش قرار داده است. در کنار اين موشک ها راکت فجر 5 هدايت شونده و همچنين راکت زلزال ارتقاء يافته نيز در ماه هاي اخير رونمايي شده اند و از سوي ديگر، راکت زلزال با سر جنگي جديد در مناطق يادمان عملياتي جنوب کشورمان به معرض نمايش گذاشته شده است. اما سوال اينجاست که نقطه اشتراک تمام اين سامانه ها چيست ؟ به نوعي مي توان نقطه مشترک در بين تمامي اين موشک ها را وجود سر جنگي مجهز به بالک در آنها دانست. اين نوع سر جنگي در ابتدا در خانواده موشک هاي سري فاتح ديده و کم کم در چندين مدل ديگر از موشک ها و راکت هاي هدايت دقيق ايراني نيز مشاهده شد. آنچه که واضح و مسلم است، در اينجا ما با يک سر جنگي جدا شونده مجهز به يک سيستم پيشران مستقل و همچنين توانايي هدايت تا لحظه برخورد رو به رو هستيم. مشخصا بالک هاي به کار رفته در سر جنگي اين سامانه ها به منظور هدايت سر جنگي در مرحله آخر پرواز به کار مي روند و مي توانند دقت بالاي موشک هاي بالستيک ايراني را تضمين کنند. براي فهم بهتر اثر اين موشک ها بر روي توانايي هاي کشور شايد بد نباشد نگاهي به صحبت هاي يوزي رابين ، مدير سابق برنامه دفاع موشکي رژيم صهيونيستي درباره سرهاي جنگي بالک دار در موشک هاي ايراني داشته باشيم. او در اين بار مي گويد: " به نظرم، ايراني ها توان نصب بالک ها روي موشکهاي بالستيک را داشته و مي توانند با استفاده از قابليت، دقت موشک هاي خود را شديدا افزايش داده و موشکي با برد 2000 کيلومتر با توان حمله دقيق داشته باشند. آنها (ايران) مي توانند با اين موشک هاي 2000 کيلومتري که دقت بالايي پيدا کرده اند کشورهايي مثل اسراييل و حتي مصر را فلج کنند. اگر عاقلانه اهدافي را مثل نيروگاه ها انتخاب کرده و آنها را هدف قرار بدهند، پس بدون نياز به سلاح هسته اي مي توانند کشوري را فلج کنند." تا قبل از اين اين نوع سرجنگي صرفا در موشک هاي ايراني مثل سري فاتح و زير مجموعه آن و همچنين موشک عماد ديده شده بود اما در سال 95 اين نوع سر جنگي بر روي راکت هاي سري فجر و زلزال ديده شد. اين دو سامانه به صورت سازماني در اختيار يگان هاي توپخانه اي قرار دارند و به صورت معمول فاقد دقت بالا مثل موشک فاتح 110 هستند اما حالا با تغيير سر جنگي مي توان انتظار داشت که دقت اين راکت ها نيز به حد بالايي افزايش يابد. ذکر اين مسئله نيز مهم است که به نظر مي رسد کشورمان موفق شده است نوعي سر جنگي و سيستم هدايتي را براي کليه راکت ها و موشک هاي خود طراحي کند که توان جدا شدن از بدنه اصلي و هدايت تا لحظه برخورد را دارد. امري که مي تواند به اندازه زيادي در امر افزايش دقت موشک ها و راکت هاي ايراني موثر باشد و با اين حساب، سال 95 را بايد سال افزايش چشمگير دقت کلاهک هاي موشک هاي بالستيک و راکت هاي مشهور ايراني دانست. با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويد