خانهای که شخصیت میسازد

خراسان/نگاهی به ویژگیهای فضای خانوادگی سالم که اعتمادبهنفس، مسئولیتپذیری و امنیت عاطفی فرزندان را شکل میدهد
بیشتر والدین دوست دارند فرزندانشان به بهترین شکل ممکن و در ابعاد مختلف شخصیتی و عاطفی رشد کند؛ اما نکته مهم این است که رشد شخصیت فرزندان بیش از هر چیز تحت تاثیر کیفیت روابط و جو عاطفی حاکم بر خانه است. تحقیقات نشان میدهد که محیط خانوادگی بهینه برای رشد، ویژگیهای مشخصی دارد. در ادامه به بررسی این ویژگیها میپردازیم:
۱ امنیت عاطفی و دلبستگی ایمن
فرزندان در فضایی بهتر رشد میکنند که بدانند فارغ از اشتباهات یا ناکامیها پذیرفته شده و دوستداشتنی هستند.
پذیرش بی قید و شرط| وقتی والدین به شخصیت کودک احترام میگذارند، حتی وقتی از او انتقاد میکنند، او یاد میگیرد که به خود و تواناییهایش اعتماد کند.
پاسخگویی| حضور در دسترس والدین که به نیازهای عاطفی کودک با همدلی پاسخ میدهند، پایه اعتماد به نفس او را میسازد.
۲ سبک فرزندپروری مقتدرانه
این سبک که با سبک مستبدانه و سختگیری زیاد و آزادگذاری و بیتوجهی یا فقدان چارچوب متفاوت است، طلاییترین استاندارد است:
تعادل میان محبت و قانون| در این فضا والدین علاوه بر ابراز محبت زیاد، انتظارات روشنی دارند و قوانین منطقی برای خانه وضع میکنند.
گفتوگو به جای دستور| در چنین خانهای والدین برای قوانین خود دلیل میآورند و به نظرات و احساسات فرزند خود گوش میدهند، نه این که صرفا انتظار اطاعت کورکورانه داشته باشند.
۳ ثبات و پیشبینی پذیری
رشد شخصیتی در محیطی که قانونمند است سریعتر اتفاق میافتد. وقتی کودک بداند رفتار او پیامدهای مشخصی، مثبت یا منفی، در پی دارد احساس امنیت میکند.
ثبات هیجانی والدین| اگر والدین در برخورد با مسائل، واکنشهای هیجانی شدید و غیرقابل پیشبینی نشان ندهند، کودک کمتر دچار اضطراب میشود و یاد میگیرد هیجانات خود را مدیریت کند.
۴ احترام به استقلال و حریم شخصی
رشد شخصیت نیازمند فرصت برای تجربه کردن است.
اجازه آزمون و خطا| فضایی که در آن به کودک اجازه داده میشود در محیطی امن تصمیمگیری کند، مسئولیتپذیری او را افزایش میدهد.
تفکیک فردیت| والدین موفق کسانی هستند که فرزندشان را به عنوان یک فرد مستقل با علاقه و ویژگیهای متفاوت از خودشان میپذیرند، نه به عنوان پروژهای برای جبران آرزوهای خودشان.
۵ الگوسازی رفتاری
بزرگترین درسهای شخصیتی نه از طریق کلام بلکه از طریق مشاهده آموخته میشود:
نحوه حل تعارض| فرزندان در خانهای که والدین با احترام با یکدیگر مخالفت میکنند و تنشها را با گفتوگو حل میکنند، مهارتهای اجتماعی و تابآوری بالاتری پیدا میکنند.
صداقت و مسئولیت پذیری| والدینی که خودشان به اشتباهاتشان اعتراف و برای بهبود تلاش میکنند، بهترین الگوی اخلاقی برای فرزندان هستند.
۶ فضای گفتوگو و شنیدن فعال
خانوادهای که در آن صحبت کردن درباره احساسات تابو نیست، فرزندان با هوش هیجانی بالاتر پرورش میدهد. این که فرزند احساس کند صدایش شنیده میشود باعث میشود در بزرگسالی فردی کنشگر باشد نه منفعل.
اگر بخواهیم خلاصهای از مطالب مطرح شده را قید کنیم، میتوان گفت، بهترین فضا، فضایی است که در آن عشق بدون قیدوشرط با چارچوبهای منطقی همراه باشد. در چنین بستری فرزند نه دچار اضطراب ناشی از سختگیری میشود و نه دچار سردرگمی ناشی از ناهنجاری، بلکه در امنیتی رشد میکند که اجازه میدهد ظرفیتهای وجودیاش به شکوفایی برسد.


















