مالیات‌های کهگیلویه و بویراحمد در کجا هزینه می‌شود؟

ایرنا/ در حالی که گزارش‌ها به طور معمول ارقام کلان توزیع عوارض مالیاتی را به رخ می‌کشند، کمتر کسی به سرنوشت روستاها و مناطق عشایری و محلات حاشیه‌ای کهگیلویه و بویراحمد توجه دارد؛ جایی که افزایش توزیع عوارض مالیات بر ارزش افزوده، نخستین جرقه امید را برای زیرساخت‌های فراموش‌شده و توسعه‌یافته‌نشده برانگیخته است، اما این پول چگونه می‌تواند معادلات و آینده زندگی در این مناطق را دگرگون کند؟

هنوز صبح به نیمه نرسیده است. در یکی از محله‌های حاشیه‌ای شهر چرام، کودکی توپ پلاستیکی خود را در کوچه‌ای دنبال می‌کند که تا چندی پیش با نخستین باران به مسیری گل‌آلود و دشوار برای عبور تبدیل می‌شد. صدای ماشین‌های ساخت و ساز با هیاهوی بازی کودکان درهم آمیخته و کارگران مشغول جدول‌گذاری هستند. آسفالت تازه، چهره محله را دگرگون کرده است.
برای رهگذری که از این کوچه عبور می‌کند، شاید این صحنه تنها یک پروژه عمرانی باشد، اما برای ساکنان محله، نشانه‌ای از تغییری دیرهنگام است. تغییری که مسوولان مربوطه می‌گویند از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده تأمین شده است.
این کوچه در ظاهر تنها یک نقطه روی نقشه استان است؛ اما در واقع می‌تواند نمادی از پرسشی بزرگ‌تر باشد، آیا پولی که در قالب مالیات از جامعه دریافت می‌شود، سرانجام می‌تواند به توسعه‌ای ملموس و پایدار تبدیل شود؟ پاسخ این پرسش، ما را از یک کوچه کوچک به سطحی بسیار گسترده‌تر از تحولات استان می‌برد.

---

بازار

---

وقتی اعداد از دفترهای مالی خارج می‌شوند
میلاد فرخان، مدیرکل امور مالیاتی کهگیلویه و بویراحمد می‌گوید: در سال ۱۴۰۴ مجموع عوارض مالیات بر ارزش افزوده توزیع‌شده در استان به هزار و ۴۲۰ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۹۳ درصد افزایش نشان می‌دهد.
در نگاه نخست، این تنها یک آمار اقتصادی است؛ عددی که در میان گزارشی مختلف بودجه‌ای کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. اما در استانی که سال‌ها با محرومیت زیرساختی، کمبود خدمات عمومی و شکاف توسعه‌ای میان مناطق مختلف مواجه بوده، چنین افزایشی می‌تواند پیامدهایی فراتر از حسابداری دولتی داشته باشد.

مردم چه می‌گویند؟
فاطمه یکی از ساکنان یاسوج، تغییرات اخیر محله خود را این‌گونه توصیف می‌کند: «در سالهای گذشته، کوچه ما شب‌ها تاریک بود و بچه‌ها نمی‌توانستند بیرون بازی کنند. حالا پارک کوچکی ساخته شده و روشنایی در حال اجراست. شاید برای بعضی‌ها این فقط یک پروژه باشد، اما برای ما یعنی آرامش و امنیت.»
در همین نقطه است که اقتصاد عمومی با زندگی روزمره مردم پیوند می‌خورد. توسعه زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم بتوانند اثر آن را در خانه، کوچه، مدرسه و محل کار خود لمس کنند.
اما آیا این منابع مالی می‌توانند فراتر از پروژه‌های پراکنده عمل کنند و ساختار توسعه استان را تغییر دهند؟ پاسخ را باید در مناطق دورتر جست‌وجو کرد.

روستاها؛ جایی که توسعه با ماندگاری جمعیت گره می‌خورد
بخش مهمی از اعتبارات جدید به روستاها اختصاص یافته است. بیش از ۳۲۳ میلیارد تومان به دهیاری‌های استان پرداخت شده و برای نخستین بار نیز ۶۳ میلیارد تومان به روستاهای فاقد دهیاری اختصاص یافته است.
این ارقام شاید در ظاهر بخشی از یک جدول مالی باشند، اما در پشت آنها مساله‌ای عمیق‌تر قرار دارد: مهاجرت.
برخی از کارشناسان توسعه منطقه‌ای معتقدند: یکی از دلایل اصلی خالی شدن تدریجی بسیاری از روستاهای کشور، ضعف زیرساخت‌ها و نابرابری در دسترسی به خدمات عمومی بوده است. جاده، آب آشامیدنی، مدرسه، اینترنت و مراکز بهداشتی، همگی در تصمیم یک خانواده برای ماندن یا مهاجرت نقش دارند.
اگر منابع جدید بتوانند این شکاف‌ها را کاهش دهند، ممکن است روند مهاجرت کندتر شود. اما اگر اعتبارات صرف پروژه‌های کم‌اثر یا پراکنده شوند، فرصت بزرگی از دست خواهد رفت. و این تنها بخشی از ماجراست؛ زیرا آن سوی کوه‌ها، جامعه عشایری استان نیز چشم به همین منابع دوخته است.

توسعه در مسیر کوچ
در مناطق عشایری کهگیلویه و بویراحمد، توسعه معنایی متفاوت دارد. اینجا مسئله تنها ساخت یک خیابان یا پارک نیست؛ بلکه دسترسی به آب سالم، راه ارتباطی و خدمات درمانی اهمیت بیشتری دارد.
بر اساس اعلام مدیرکل امور مالیاتی کهگیلویه و بویراحمد، ۱۱۷ میلیارد تومان از عوارض مالیاتی به اداره‌کل امور عشایر اختصاص یافته است.
گلرخ یکی از زنان عشایر بویراحمد، می‌گوید: «سال‌ها برای آب سالم و خدمات درمانی مشکل داشتیم. حالا بخشی از امکانات بهتر شده و رفت‌وآمد آسان‌تر شده است.»
در استانی که جامعه عشایری هنوز بخشی از هویت فرهنگی و اقتصاد محلی را تشکیل می‌دهد، توسعه زیرساخت‌های عشایری فقط یک اقدام رفاهی نیست. این موضوع با حفظ شیوه زندگی، تولید دام، امنیت غذایی و جلوگیری از مهاجرت ناخواسته ارتباط مستقیم دارد.
اما حتی این تحولات نیز یک پرسش اساسی را بی‌پاسخ می‌گذارد: آیا پول بیشتر، الزاماً توسعه بیشتر به همراه می‌آورد؟

شهرداری‌ها و آزمون دشوار شفافیت
به گفته مدیرکل امور مالیاتی کهگیلویه و بویراحمد شهرداری‌های استان در سال جاری حدود ۶۹۰ میلیارد تومان از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده دریافت کرده‌اند؛ سهمی که می‌تواند چهره بسیاری از شهرها را تغییر دهد.
اما تجربه سال‌های گذشته در نقاط مختلف کشور نشان داده است که افزایش منابع مالی، به تنهایی تضمین‌کننده توسعه نیست.
برخی از کارشناسان اقتصادی به طور معمول بر یک نکته تأکید دارند: کیفیت حکمرانی از حجم منابع مهم‌تر است. پروژه‌هایی که بدون اولویت‌بندی اجرا شوند یا نظارت کافی بر آنها وجود نداشته باشد، می‌توانند میلیاردها تومان هزینه ایجاد کنند بی‌آنکه اثر محسوسی بر زندگی مردم داشته باشند.
به همین دلیل، افزایش اعتبارات را می‌توان نه پایان راه، بلکه آغاز یک آزمون دانست؛ آزمونی برای شفافیت، پاسخگویی و مدیریت کارآمد.
همزمان، بخشی از این منابع به آینده‌ای متفاوت چشم دوخته است.

سرمایه‌گذاری بر آینده یا تکرار یک امید قدیمی؟
پارک علم و فناوری استان نیز سهمی از این افزایش منابع داشته است. اعتبارات این مجموعه از محل عوارض مالیات بر ارزش افزوده از حدود ۵۰۰ میلیون تومان به بیش از هشت میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان رسیده است.
جمعی از فعالان حوزه فناوری این افزایش را فرصتی برای رشد شرکت‌های دانش‌بنیان می‌دانند؛ اما کارشناسان هشدار می‌دهند که موفقیت این سرمایه‌گذاری زمانی محقق می‌شود که فناوری بتواند مسائل واقعی استان را حل کند؛ از کشاورزی و منابع طبیعی گرفته تا اشتغال جوانان و توسعه گردشگری. در غیر این صورت، حتی پیشرفته‌ترین مراکز نوآوری نیز ممکن است به جزایری جدا از نیازهای جامعه تبدیل شوند. و اینجاست که همه فصل‌های این روایت به یک نقطه مشترک می‌رسند.

پایان باز؛ قضاوت نهایی در کوچه‌ای کوچک
در نهایت، موفقیت این یک‌هزار و ۴۲۰ میلیارد تومان نه در گزارش‌های اداری و نه در آمارهای رسمی سنجیده خواهد شد. معیار واقعی، احساسی است که مردم در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنند.
اینکه آیا روستاییان انگیزه بیشتری برای ماندن پیدا می‌کنند، عشایر خدمات بهتری دریافت می‌کنند، شهرها سامان می‌یابند و جوانان فرصت‌های شغلی بیشتری پیش روی خود می‌بینند یا خیر.
چند ماه بعد، همان کودک یاسوجی دوباره در کوچه‌ای که امروز زیر چرخ ماشین‌آلات عمرانی است، توپش را دنبال خواهد کرد. او احتمالاً چیزی از هزار و ۴۲۰ میلیارد تومان، مالیات بر ارزش افزوده یا رشد ۹۳ درصدی منابع نمی‌داند.
اما اگر مسیر مدرسه‌اش امن‌تر، محله‌اش روشن‌تر و آینده خانواده‌اش امیدوارکننده‌تر شده باشد، شاید بتوان گفت این بار اعداد توانسته‌اند از صفحات گزارش‌های مالی خارج شوند و به بخشی از زندگی واقعی مردم تبدیل شوند؛ آزمونی که نتیجه آن، سرنوشت این «باران میلیاردی» را مشخص خواهد کرد.

آخرین خبر کهگیلویه و بویراحمد در اینستاگرام :
https://instagram.com/yasuj_today