برگزیده

داروهای سرطان در شیب تند گرانی

تجارت نيوز

بروزرسانی 1404/11/19 - 15:41

تجارت نیوز/ وقتی بیمار هر روز نگران این است که آیا توان تامین نوبت بعدی دارو را دارد یا نه، تمرکز ذهنی لازم برای همکاری با تیم درمان از بین می‌رود. بی‌خوابی، کاهش اشتها و ناامیدی، پیامدهای مستقیمی هستند که می‌توانند پاسخ به درمان را کاهش دهند.

افزایش قیمت داروهای ضدسرطان دیگر یک خبر مقطعی یا جهشی نیست؛ به روایتی که بیماران و داروخانه‌داران می‌گویند، به یک ریتم فرساینده و دائمی تبدیل شده است. اگر تا چند ماه پیش بیماران می‌توانستند خود را برای تغییرات ماهانه آماده کنند، اکنون با بازاری روبه‌رو هستند که در آن برچسب قیمت‌ها گاهی در فاصله چند روز عوض می‌شود. خانواده‌ها نسخه در دست از داروخانه‌ای به داروخانه دیگر می‌روند و هر بار با این پرسش روبه‌رو می‌شوند که «هفته آینده همین دارو چه قیمتی خواهد داشت؟» پرسشی که بیش از آنکه مالی باشد، روانی است و ذهن بیمار را درگیر آینده‌ای نامطمئن می‌کند.
داروخانه‌داران می‌گویند موجودی که تمام می‌شود، جایگزینی آن با درصدی افزایش قیمت همراه است؛ درصدی که دیگر کوچک و قابل هضم نیست و در برخی اقلام به چند برابر رسیده است. برای بیماری که باید دوره درمانی منظم داشته باشد، همین نوسان می‌تواند به معنای وقفه، تأخیر یا حتی حذف بخشی از درمان باشد. نتیجه، شکل‌گیری کابوسی است که نه فقط جیب، بلکه روان بیمار را هدف گرفته است.

بیماران سرطانی مجبور به ترک درمان می‌شوند
ایمان سعادتی، فوق تخصص بیماری ریه، در این‌باره به تجارت‌نیوز می‌گوید: بیماران سرطانی در بسیاری از موارد قادر به تأمین داروهای خود نیستند و متاسفانه درمان را ترک می‌کنند. هرچند برخی دستورالعمل‌ها توصیه می‌کنند درباره جزئیات وضعیت بیماران کمتر در رسانه‌ها صحبت شود، اما واقعیت جاری در راهروهای مراکز درمانی چیز دیگری می‌گوید.
او می‌افزاید: اضطراب مداوم می‌تواند روند درمان را مختل کند. به گفته او، استرس شدید باعث افزایش هورمون‌هایی می‌شود که سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کند و تحمل بیمار برای ادامه شیمی‌درمانی یا سایر روش‌ها را پایین می‌آورد.
این پزشک متخصص در ادامه اظهار می‌دارد: وقتی بیمار هر روز نگران این است که آیا توان تامین نوبت بعدی دارو را دارد یا نه، تمرکز ذهنی لازم برای همکاری با تیم درمان از بین می‌رود. بی‌خوابی، کاهش اشتها و ناامیدی، پیامدهای مستقیمی هستند که می‌توانند پاسخ به درمان را کاهش دهند.
سعادتی تاکید می‌کند: در سال‌های اخیر نقش حمایت روانی در کنار درمان دارویی پررنگ‌تر شده، اما گرانی و کمبود دارو عملاً تمام تلاش‌ها را خنثی می‌کند. بیمار وقتی می‌بیند هزینه‌ها از توان خانواده خارج است، احساس گناه می‌کند و همین احساس، فشار روانی مضاعفی ایجاد می‌کند. در چنین شرایطی حتی بهترین پروتکل‌های درمانی هم ممکن است به نتیجه مطلوب نرسد.
او هشدار می‌دهد: آنچه امروز در بازار داروی ضدسرطان دیده می‌شود، فقط افزایش قیمت نیست؛ فرسایش امید است. امیدی که برای بیمار، بخشی از درمان محسوب می‌شود.
این پزشک متخصص با اشاره به نگرانی از پیامدهای روانی این بحران می‌گوید: وقتی بیمار آینده درمان خود را مبهم می‌بیند، انگیزه جنگیدن با بیماری هم کاهش می‌یابد. ادامه این روند نه برای پزشک و نه برای بیمار خوشایند نیست.

افزایش قیمت تمام شده تولید دارو با توجه به شرایط ناگزیر است
در سوی دیگر ماجرا، تولیدکنندگان دارو نیز از زنجیره‌ای از مشکلات سخن می‌گویند. خسرو پناهی، یکی از سهامداران یک شرکت تولید کننده دارو نیز در این‌باره به تجارت‌نیوز می‌گوید: بخش عمده مواد اولیه وارداتی است و با افزایش هزینه‌های ارزی، حمل‌ونقل و محدودیت‌های بانکی، قیمت تمام‌شده به شکل قابل توجهی بالا رفته است.
او توضیح می‌دهد: قیمت‌گذاری دستوری در حالی اعمال می‌شود که هزینه‌ها به صورت روزانه تغییر می‌کند و تولیدکننده ناچار است برای بقا، قیمت‌های جدیدی پیشنهاد دهد.
پناهی در ادامه به تاخیر پرداخت‌‌ها اشاره کرده و اظهار می‌دارد: تأخیر در پرداخت مطالبات از سوی بیمه‌ها و مراکز درمانی نیز فشار نقدینگی را تشدید کرده و امکان برنامه‌ریزی بلندمدت را از کارخانه‌ها گرفته است.
این سهامدار شرکت دارویی تاکید می‌کند: هیچ شرکت دارویی تمایلی ندارد دارویی که مستقیماً با جان بیماران در ارتباط است گران شود، اما وقتی مواد بسته‌بندی، انرژی، دستمزد و مالیات افزایش می‌یابد، ادامه تولید با قیمت‌های قبلی ممکن نیست.
او در پایان تاکید می‌کند: اگر حمایت‌های ارزی و تسهیلات مالی پایدارتری وجود داشته باشد، می‌توان سرعت افزایش قیمت‌ها را کنترل کرد.

درمان به قیمت حراج زندگی
با این حال، بیماران و خانواده‌هایشان درگیر محاسبات کلان اقتصادی نیستند؛ آنها با نسخه‌ای روبه‌رو هستند که باید همین هفته تهیه شود. بسیاری از خانواده‌ها برای ادامه درمان به فروش دارایی، قرض گرفتن یا کمک گرفتن از خیریه‌ها روی آورده‌اند. برخی دیگر، بی‌صدا و بی‌خبر، درمان را نیمه‌کاره رها می‌کنند؛ تصمیمی که ممکن است به بازگشت بیماری با شدتی بیشتر منجر شود.

توان مالی اصل دسترسی به درمان
کارشناسان حوزه سلامت بر این باورند که ادامه این روند می‌تواند نابرابری درمانی را عمیق‌تر کند؛ به این معنا که فقط کسانی که توان مالی دارند، امکان دسترسی کامل به داروهای به‌روز را خواهند داشت. در چنین وضعیتی، عدالت در سلامت به شعاری دست‌نیافتنی تبدیل می‌شود.
از سوی دیگر راه برون‌رفت از این وضعیت، به باور بسیاری از فعالان حوزه دارو، در ایجاد ثبات اقتصادی، تسریع در پرداخت بدهی بیمه‌ها، حمایت هدفمند از تولید و طراحی سازوکارهایی برای کاهش سهم پرداخت از جیب بیمار نهفته است. بدون چنین اقداماتی، فاصله میان نسخه پزشک و توان مالی بیمار هر روز بیشتر خواهد شد.