رکوردشکنی معاملاتی بورس

خراسان/در روزی که تنش نظامی مستقیم میان ایران و اسرائیل شکل گرفت، بازار سرمایه ایران با پدیدهای عجیب روبهرو شد. ارزش معاملات بورس به بیش از ۴۰ هزار میلیارد تومان رسید؛ رقمی که نشان میدهد با وجود فضای پرتنش، بازار همچنان پرتحرک بوده است.
با این حال، حال و هوای کلی بازار منفی بود؛ حدود ۸۲ درصد نمادها کاهش قیمت داشتند و تنها ۱۸ درصد از نمادها مثبت معامله شدند. (شاخص کل بیش از ۶۷ هزار واحد و شاخص کل هم وزن بیش از ۱۵ هزار و ۶۰۰ واحد افت کرد) اما نکته مهم این است که در چنین شرایطی تفاوت میان سهام قوی و ضعیف بیش از گذشته مشخص شده است.
برخی سهمها همچنان مورد توجه خریداران قرار دارند و خرید آنها حتی دشوار شده است. این شرکتها معمولاً چند ویژگی مشترک دارند: وابستگی کم به مواد اولیه پرریسک، رشد مناسب فروش، نسبت قیمت به سود پیشبینیشده (P/E فوروارد) پایین در حدود ۲ تا ۳ واحد و در برخی موارد رشد قیمتی کمتر در ماههای گذشته که اکنون به مزیت آنها تبدیل شده است. شرکتهایی مانند غشهداب، خودکفا، توسن، غپینو، غمینو، غبشهر، دتوزیع، دارو، هجرت، هرمز، غکورش، سپید، ددانا، دلقما، تلیسه، دجابر، غبهار، پخش، تیپیکو، فگستر، سشرق و دقاضی از جمله نمادهایی هستند که ترکیبی از این ویژگیها را دارند. این سهمها نه بر اساس هیجان یا حمایتهای دستوری، بلکه به دلیل گزارشهای فروش مناسب در ماههای فروردین و اردیبهشت مورد توجه قرار گرفتهاند.
در مقابل، گروه دیگری از سهمها دیروز به طور متعادل معامله شدند یا حتی با افت قیمت و صف فروش مواجه شدند. این وضعیت میتواند چند دلیل داشته باشد: برخی از این سهمها در ماههای گذشته رشد قابل توجهی داشتهاند، یا به دلیل شناوری بالاتر و واکنش بیش از حد به فضای جنگی، نوسان بیشتری نشان دادهاند. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند این دسته از شرکتهای بنیادی بیشتر نیاز به «اصلاح زمانی» دارند، نه افت شدید قیمت. نمادهایی مانند سیسکو، فسوژ، فزر، برکت، غویتا، شپلی، ارفع، زگلدشت، دتولید، کگل و شفا از جمله این موارد هستند و ممکن است بهزودی به روند معمول خود بازگردند.
در حال حاضر بخش زیادی از شرکتهای بورسی نسبت قیمت به سود پیشبینیشده کمتر از ۳ تا ۴ واحد دارند. در دو دهه گذشته کمتر سالی دیده شده که گزارشهای مالی زمستان تا این اندازه باعث تعدیل مثبت سود شرکتها شود. از سوی دیگر، با توجه به تورم نقطهبهنقطه حدود ۸۰ درصدی در کالاها، بسیاری از شرکتها امسال رکوردهای تازهای در فروش ثبت کردهاند.
اگر سطح تنشهای سیاسی افزایش نیابد و آسیب جدی به اقتصاد و صنایع وارد نشود، این احتمال وجود دارد که بخشی از نقدینگی بزرگ موجود در اقتصاد – که برآورد میشود حدود ۱۶ هزار هزار میلیارد تومان باشد – دوباره به سمت بازار سهام و صنایع آیندهدار حرکت کند.
در چنین شرایطی توصیه میشود سهامداران از فرصت ایجادشده برای بازنگری در سبد سرمایهگذاری خود استفاده کنند و در صورت لزوم، سهام ضعیف را با شرکتهای قویتر جایگزین کنند. بسیاری از نمادها پس از بازگشایی بین ۳۰ تا ۷۰ درصد رشد کردهاند، اما اگر گزارشهای بهار و تابستان نیز مطلوب باشد، همچنان میتوانند مورد توجه بازار باقی بمانند.
به نظر میرسد بازار سرمایه در حال تجربه یک الگوی جدید است؛ الگویی که در آن بیش از هر چیز «سود عملیاتی پایدار و رو به رشد» عامل اصلی جذب سرمایه است. در چنین بازاری صرفاً مقایسه یک سهم با شاخص کل یا اشاره به این که مدتی رشد نکرده یا از نظر تکنیکال موقعیت مناسبی دارد، لزوماً به معنای ارزندگی آن نیست. اگر در دل شرکت سود واقعی وجود نداشته باشد، چنین استدلالهایی ممکن است فقط باعث معطل ماندن سرمایهگذاران شود.
برخی کارشناسان برای مدیریت ریسک در شرایط فعلی پیشنهاد میکنند سرمایهگذاران سبد خود را متنوعتر بچینند؛ بخشی از سرمایه در صندوقهای طلا یا ابزارهای مشابه، بخشی در صندوقهای با درآمد ثابت و بخش دیگر در سهام بنیادی با نسبت قیمت به سود پایین قرار گیرد تا در فضای پیچیده کنونی، بازدهی معقولی به دست آید.

















