ویروس «نیپا» چیست و چقدر باید نگران آن باشیم؟

ايسنا

بروزرسانی 1404/11/12 - 11:53

ویروس «نیپا» چیست و چقدر باید نگران آن باشیم؟

ایسنا/ شیوع ویروس کشنده «نیپا» در هند با توجه به میزان مرگ و میر آن در انسان که می‌تواند بین ۴۰ تا ۷۵ درصد باشد، بسیاری از کشورهای آسیایی را در حالت آماده‌باش قرار داده است.

پس از مرگ حداقل دو نفر بر اثر ویروس نیپا در ایالت «بنگال غربی» هند در این ماه، چندین کشور از جمله تایلند، مالزی و سنگاپور اقدامات غربالگری و انجام آزمایشات مرتبط را معرفی کرده‌اند.

اما ویروس نیپا چیست و چقدر باید نگران آن باشیم؟ آنچه باید بدانید در ادامه این مطلب آمده است:

«نیپا» چیست؟
مانند ویروس «هندرا»، نیپا در دسته‌ای از ویروس‌ها به نام «هنیپاویروس‌»ها قرار دارد. این ویروس مشترک بین انسان و دام است، به این معنی که می‌تواند از حیوانات به انسان منتقل شود.

شیوع این بیماری هر از گاهی در آسیا رخ می‌دهد و اولین شیوع آن در سال ۱۹۹۸ در مالزی گزارش شد.

سه راه اصلی برای انتقال آن وجود دارد.

اولین مورد از طریق قرار گرفتن در معرض خفاش‌ها و به ویژه از طریق تماس با بزاق، ادرار یا مدفوع خفاش آلوده است. موارد ابتلا همچنین می‌توانند از طریق تماس با سایر حیوانات آلوده مانند خوک‌ها در شیوع اولیه در مالزی، رخ دهند.

دومین راه انتقال از طریق غذاهای آلوده به ویژه محصولات نخل خرماست. این به معنای مصرف شیره یا عصاره خرما است که با مایعات بدن خفاش‌های آلوده ترکیب شده است.

سومین مورد، انتقال انسان به انسان است. انتقال نیپا بین انسان‌ها از طریق تماس نزدیک مانند مراقبت از فرد بیمار گزارش شده است. به عنوان مثال این می‌تواند به معنای آلوده شدن به ترشحات بدن فرد آلوده به ویروس در خانه‌ها یا بیمارستان‌ها باشد. تصور می‌شود که این روش کمتر از سایر مسیرهای انتقال رایج است.

علائم چیست؟
به گزارش نشریه تخصصی «مدیکال اکسپرس»، ابتلاها به ویروس نیپا به سرعت اتفاق می‌افتند و زمان ابتلا تا بروز علائم معمولاً از چهار روز تا سه هفته است.

این یک بیماری وحشتناک است. حدود نیمی از افرادی که به عفونت شدید ویروس نیپا مبتلا می‌شوند، بر اثر آن می‌میرند.

علائم می‌توانند از نظر شدت متفاوت باشند. این ویروس می‌تواند باعث ذات‌الریه شود، همانطور که کووید می‌تواند.

پزشکان می‌گویند: با این حال عارضه‌ای که بیشتر از همه نگران آن هستیم، علائم عصبی است. نیپا می‌تواند باعث آنسفالیت شود که التهاب مغز است. این اثرات بر مغز، دلیل بالا بودن میزان مرگ و میر است.

علائم ممکن است شامل تب،‌ تشنج،‌ مشکل در تنفس، بیهوشی، سردرد شدید،‌ عدم توانایی در حرکت دادن یک عضو و حتی تغییرات شخصیتی مانند رفتار عجیب و غریب ناگهانی یا روان پریشی باشد.

به علاوه در شرایط نادرتر، برخی از بیمارانی که از مرحله حاد عفونت نیپا جان سالم به در می‌برند، می‌توانند سال‌ها بعد، حتی بیش از یک دهه بعد دچار عود آنسفالیت شوند.

آیا درمان یا واکسنی وجود دارد؟
هنوز نه، اما در استرالیا ابداع یک شیوه درمانی موسوم به m۱۰۲.۴ در دست بررسی است.

یک آزمایش فاز اول از این درمان در سال ۲۰۲۰ منتشر شد که در آن محققان آن را در افراد سالم آزمایش کردند تا ببینند چگونه عمل می‌کند و آیا عوارض جانبی دارد یا خیر. این آزمایش نشان داد که یک دز از این درمان به خوبی توسط بیماران تحمل می‌شود.

بنابراین هنوز راه زیادی تا رسیدن به هدف واقعی برای کمک به افراد آلوده به ویروس نیپا وجود دارد اما امید نیز وجود دارد.

در حال حاضر هیچ واکسنی برای ویروس نیپا وجود ندارد. به شکل تئوریک، m۱۰۲.۴ می‌تواند پیشگیرانه باشد اما برای گفتن این موضوع خیلی زود است و در حال حاضر به عنوان یک درمان در حال آزمایش است.

چقدر باید نگران باشیم؟
شیوع نیپا در هند نگران‌کننده است زیرا در حال حاضر هیچ پیشگیری و درمانی در دسترس نیست و یک بیماری شدید است. اگرچه این یک بیماری مهم است اما احتمالاً به اندازه کووید یک مسئله بهداشت عمومی نخواهد بود. به این دلیل که به طور مؤثر از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود و راه اصلی انتقال آن از طریق غذا و حیوانات آلوده است.

از این رو برای افرادی که در خارج از مناطقی زندگی می‌کنند که در حال حاضر موارد ابتلا گزارش شده است، خطر کم است. حتی در مناطق آسیب‌دیده، تعداد موارد در این مرحله کم است اما مقامات بهداشت عمومی در حال انجام اقدامات کنترلی مناسب هستند.

اگر پس از سفر به مناطقی که موارد ابتلا گزارش شده است، حال شما بد شد، باید به پزشک خود اطلاع دهید که به کجا و چه زمانی سفر کرده‌اید.

با این حال، در کل، همه چیز باید در چارچوب خود قرار گیرد. ما همیشه در مورد ویروس‌ها و حوادث جدید می‌شنویم. نیپا برای کشورهای آسیب‌دیده مهم است اما در خارج از آن کشورها فقط چیزی است که ما از نزدیک آن را زیر نظر داریم و نسبت به آن هوشیار هستیم.

مانند شرایطی که اخیرا برای استرالیا پیش آمده است. وزیر بهداشت این کشور روز جمعه گفت که دولتش، شیوع ویروس نیپا را در آسیا از نزدیک زیر نظر دارد. مارک باتلر گفته است ویروس نیپا هرگز در استرالیا شناسایی نشده اما مقامات بهداشتیِ این کشور، تهدید ناشی از شیوعی که در ماه دسامبر در هند آغاز شد را بسیار جدی می‌گیرند.

مقامات اندونزی نیز روز پنج‌شنبه نظارت سختگیرانه‌تری را برای مسافرانی که از خارج از کشور وارد می‌شوند در فرودگاه بین‌المللی «آی گوستی نگورا رای» در بالی که محبوب‌ترین مقصد خارجی برای مسافران استرالیایی است، اجرا کردند.

سازمان جهانی بهداشت (WHO) نیز روز جمعه اعلام کرد دو مورد تایید شده از ویروس نیپا در ایالت بنگال غربی هند گزارش شده اما خطر آن را در سطح ملی، منطقه‌ای و جهانی پایین ارزیابی کرد.

هند روز دوشنبه این دو مورد را به سازمان جهانی بهداشت اطلاع داد که تنها موارد تایید شده ابتلا تا به امروز هستند.