ديجياتو/ از سال ۱۹۹۳ که نيروي هوايي آمريکا سيستم ردياب ماهوارهاي خود يا همان GPS را در اختيار عموم قرار داد، اين تکنولوژي مکانيابي به بخشي از زندگي روزمره مردم تبديل شده است. امروزه ما از GPS در تمام وسايل خود استفاده ميکنيم. ماشينها، گوشيهاي هوشمند و حتي ساعتهاي ما نيز اين تکنولوژي کاربردي را در خود جاي دادهاند. به همين دليل شايد چندان غافلگير کننده نباشد که آمريکا به دنبال بهبود تکنولوژي GPS خود برود. GPS III دقيقا به منظور بهبود تواناييهاي نسل کنوني يعني GPS II قرار است از سال ۲۰۲۳ کار خود را آغاز کند.
آمريکا اين تکنولوژي را با هدف مکانيابي دقيقتر گجتهاي شهروندان و همچنين تسليحات نظامي معرفي کرده و در حال حاضر ۲ ماهواره را به مدار زمين فرستاده است. همچنين در آينده قرار است ۸ ماهواره ديگر نيز به مدار زمين فرستاده شوند تا مکانيابي به صورت دقيقتر انجام بگيرد.
در ادامه به برتري هاي اين تکنولوژي نسبت به نسل قبلي خود خواهيم پرداخت.
کارايي بهتر به ازاي هزينه اوليه
اولين ماهواره پرتاب شده GPS III توسط شرکت Lockheed Martin چيزي در حدود ۵۲۹ ميليون دلار هزينه در پي داشته است که انتظار ميرود اين ميزان براي هر ۱۰ ماهواره به رقم سنگين ۵.۵ ميليارد دلار برسد. البته عمر مفيد اين ماهوارهها ۱۵ سال پيشبيني شده که نسبت به ماهوارههاي اوليه GPS II با عمر ۷.۵ سال، دو برابر شده است. همچنين عمر اين ماهوارهها نسبت به آخرين ماهوارههاي GPS II فرستاده شده به مدار زمين، حدود ۲۵ درصد بيشتر خواهد بود.
دقت ۳ برابري
دقت مکانيابي فعلي GPS II بالاست و موقعيت مکاني را تقريبا با ۵ متر اختلاف نشان ميدهد. اما GPS III قرار است پا را از اين فراتر گذاشته و دقت مکانيابي را تا ۳ برابر افزايش دهد. يعني تفاوت مکان شما با جايي که GPS III تشخيص ميدهد، حداکثر چيزي در حدود ۱ تا ۳ متر خواهد بود. همچنين قرار است که GPS III قويتر از نسخه فعلي باشد و ديگر شاهد مشکلات مکانيابي به دليل وجود موانع (ساختمانهاي بلند) بين دستگاهها و ماهوارهها نباشيم.
ناوبري پيشرفتهتر
GPS III با استفاده از سيگنال L1C ميتواند به ناوبري بهتر کمک کند، زيرا اين سيگنال قابليت تفسير توسط ديگر سامانههاي ناوبري جهاني را دارد. فرکانس سيگنال L1C با سيستم ناوبري اروپا (گاليلئو)، سيستم ناوبري چين (بايدو) و سيستم ناوبري ژاپن (QZSS) مشترک است و در نتيجه ميتواند موقعيت کاربران را به طور دقيق رديابي کند. دليل اين امر اين است که تيمهاي طراحي سيگنال ژاپني و اروپايي با نيروي هوايي آمريکا همکاري نزديکي داشتهاند تا سيگنالهاي GPS III از ابتدا با ديگر سيستمهاي ناوبري سازگاري داشته باشند.
کاربردهاي نظامي
سيستم موقعيتيابي جهاني در ابتدا کاربرد نظامي داشته که ممکن است به دليل عادي شدن آن، کمي خارج از ديد قرار گيرد. دولت آمريکا به منظور کنترل و هدايت اين ماهوارهها قصد دارد سيستم کنترلي (OCX) را در نقاط مختلف زمين راهاندازي کند.
با کمک سيستم OCX ميتوان هم ماهوارههاي فعلي GPS II و هم ماهوارههاي نسل جديد GPS III را کنترل کرد. البته راهاندازي اين سيستم تا سال ۲۰۲۲ يا ۲۰۲۳ به تعويق افتاده است. با اين حال Lockheed در حال بروزرساني سيستمهاي فعلي خود براي برقرار ارتباط با ماهوارههاي GPS III است تا بتواند ماهوارههاي جديد خود را نيز به مدار زمين بفرستد و پس از آماده شدن سيستم OCX، کنترل سيستم ماهوارههاي خود را به دست آن بسپارد.
GPS III قرار است با فرستادن سيگنالهاي رمزنگاري شده M-Code با تجهيزات نظامي ارتباط برقرار کند. اين سيگنالها از سيگنال هاي نظامي فعلي قدرتمندترند و تا ۸ برابر نسبت به پارازيتها مقاومت بيشتري خواهند داشت. کاربرد نظامي GPS III تا زماني که سيستم OCX آماده نشود، آغاز نخواهد شد.
زمانبندي ارسال ماهوارهها
اولين ماهواره GPS III که در دسامبر ۲۰۱۸ به مدار زمين فرستاده شد «Vespucci» نام دارد. ماهواره دوم به نام «Megellan» نيز در آگوست گذشته پرتاب شده بود. ماهواره سوم قرار است در تاريخ ژانويه ۲۰۲۰ سوار بر موشک فالکون ۹ کمپاني SpaceX در مدار زمين قرار گيرد. قرار است که به صورت مداوم تا سال ۲۰۲۳ تعداد ۸ ماهواره ديگر نيز به فضا فرستاده شود تا در کل شاهد ۱۰ ماهواره با تکنولوژي GPS III در فضاي اطراف زمين باشيم.
آينده GPS III چيست؟
پس از سال ۲۰۲۳، Lockheed در نظر دارد تا ۲۲ ماهواره ديگر را نيز به فضا بفرستد که برخلاف ماهوارههاي فعلي GPS III داراي دو آنتن خواهند بود. آنتن اول براي فرستادن سيگنالهاي فعلي است و ديگر آنتن نيز براي زماني است که آنتن اول از دسترس خارج ميشود. در مجموع اين دو آنتن براي ناوبري و مکانيابي دقيقتر استفاده خواهند شد.
بازار