اتصال به جهان

روزنامه سازندگی/ متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
بعد از ۹۰ روز قطعی اینترنت جهانی در ایران، ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی به ریاست "محمدرضا عارف"، رای به اتصال دوباره اینترنت بینالمللی داد و رئیسجمهور نیز دستور نهایی را صادر کرد
چهارمین جلسه «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» درحالی برگزار شد که برای نخستینبار پس از نزدیک به سه ماه قطع گسترده اینترنت بینالملل، خبر تصویب اتصال دوباره اینترنت با ۹ رأی موافق در برابر ٢ رأی مخالف منتشر شد؛ مصوبهای که حالا برای تأیید نهایی به دفتر رئیسجمهور ارسال شده و در صورت امضای مسعود پزشکیان باید از سوی وزارت ارتباطات اجرا شود. همین خبر کافی بود تا پس از ٩٠روز بلاتکلیفی، امیدی محتاطانه در میان افکار عمومی، کسبوکارها و جامعه فناوری شکل بگیرد؛ امیدی که البته هنوز با تردید همراه است زیرا جامعه در ماههای اخیر بارها وعده شنیده اما تغییر محسوسی ندیده است.
کسبوکارهای نیمهجان
وزیر ارتباطات، خسارت روزانه قطع اینترنت به اقتصاد دیجیتال را ۵۰۰ میلیارد تومان و خسارت کلی به اقتصاد کشور را روزانه حدود پنج هزار میلیارد تومان اعلام کرده است؛ آماری که اگرچه شاید دقیق نباشد اما بزرگی بحران را نشان میدهد. بررسیهای نهادهای صنفی نیز تصویر نگرانکنندهای ارائه میدهد. طبق نظرسنجی انجمن تجارت الکترونیک تهران ۸۰ درصد شرکتها اعلام کردهاند پس از شروع جنگ و قطع اینترنت بیش از ۵۰درصد کاهش فروش داشتهاند. بسیاری از این کسبوکارها بیش از ۷۰ درصد ارتباط خود با مشتریان را از طریق اینستاگرام، واتسآپ و تلگرام انجام میدادند؛ مسیرهایی که حالا یا کاملاً قطع شده یا به سختی قابل استفاده است. در همین مدت،موج تعدیل نیرو در شرکتهای فناوری و فروشگاههای اینترنتی آغاز شد. برخی شرکتها از اخراج ۳۰ تا ۵۰ درصد نیروهای خود خبر دادند و حتی فروشگاههای بزرگ اینترنتی نیز تعدیل گسترده کارکنان را تأیید کردند.
اینترنت؛ مسئلهای فراتر از پیامرسان
اما بحران اینترنت فقط به اقتصاد ختم نشد. دانشگاهها، پژوهشگران، برنامهنویسان، متخصصان فناوری و حتی دانشجویان نیز در این مدت با اختلالی بیسابقه روبهرو شدند. عارف در بخشی از سخنانش با اشاره به جوانان نخبه کشور پرسید: «آیا فکر کردهایم این جوانان مستعد با بسته شدن اینترنت قادر به انجام چه کاری هستند؟» واقعیت این است که در جهان امروز، اینترنت دیگر یک ابزار جانبی نیست؛ بخشی از زیرساخت علم، آموزش، تجارت و حتی زندگی روزمره است.
تبعیض ناروا
حسین مرعشی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی، ازجمله چهرههای سیاسی بود که در روزهای اخیر صریحتر از گذشته درباره تبعات ادامه قطعی اینترنت هشدار داد. او با اشاره به انتصاب محمدرضا عارف به ریاست ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی، این اقدام را نشانهای از توجه دولت به اعتراضها و نگرانیهای جامعه دانست و گفت، بخشی از جامعه «کاملاً متأثر» از قطع اینترنت است؛ وضعیتی که نه فقط ارتباطات روزمره بلکه زندگی اقتصادی مردم را مختل کرده است. مرعشی در بخش دیگری از اظهاراتش به شکلگیری نوعی تبعیض در دسترسی به اینترنت اشاره کرد؛ تبعیضی که در ماههای اخیر بیش از گذشته مورد انتقاد افکار عمومی قرار گرفته است.او هشدار داد که ادامه این وضعیت، معیشت شمار زیادی از مردم را تحتتأثیر قرار داده و بسیاری از افراد عملاً کسبوکار و درآمد خود را از دست دادهاند. مرعشی در عین حال ابراز امیدواری کرد که محمدرضا عارف با توجه به جایگاه و نفوذ خود در ساختار حاکمیت، بتواند «گره اینترنت» را باز کند و به این بحران پایان دهد.
امنیت بیشتر یا آسیبپذیری بیشتر؟
مدافعان قطع اینترنت همواره استدلال میکردند که این اقدام برای حفظ امنیت کشور ضروری است اما حالا حتی بخشی از کارشناسان امنیت سایبری نیز این روایت را زیر سوال بردهاند. علی کیاییفر، متخصص امنیت اطلاعات و شبکه در گفتوگو با اقتصادنیوز گفته است که قطع طولانیمدت اینترنت نهتنها امنیت زیرساختهای کشور را افزایش نداده بلکه آنها را آسیبپذیرتر کرده است. به گفته او، بسیاری از تجهیزات، نرمافزارها و سیستمهای امنیتی کشور در این مدت امکان دریافت بهروزرسانیهای امنیتی را نداشتهاند و همین مسئله، راه نفوذ به زیرساختهای حساس را سادهتر کرده است. موضوعی که این پرسش را پررنگتر میکند که آیا قطع اینترنت اساساً توانسته، هدف امنیتی مورد ادعا را محقق کند یا نه. درآخرین لحظات تنظیم این گزارش، مدیر روابط عمومی وزارت ارتباطات علام داد که رئیسجمهور دستور بازگشایی اینترنت بینالملل را ابلاغ کرده است.
















