حملات اسرائیل به لبنان، توافق ایران را از ریل خارج میکند؟

اکو ایران/ متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
تبادلهای آتشی که منطقه را به لرزه درآورده، تاکنون منجر به فروپاشی آتشبس نشده است.
در بحبوحه تلاشهای دیپلماتیک برای نهایی کردن پیشنویش توافق اولیه، تهران و واشنگتن بار دیگر به تبادل آتش پرداختند.
تکرار تبادل آتش در میانه آتشبس
به نوشته خبرگزاری رویترز، روز دوشنبه ایالات متحده مدعی حمله به سایتهای نظامی ایران شده و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اعلام کرد که در پاسخ به این حمله، یک پایگاه آمریکایی را هدف قرار داده است. این جدیدترین تبادل آتش میان دو طرف در بحبوحه مذاکرات برای پایان دادن به جنگ سه ماهه میان آنها است.
آمریکا و ایران از زمان آغاز آتشبس در اوایل آوریل، به طور پراکنده حملاتی را علیه یکدیگر ترتیب دادهاند، و این در حالی است که تلاشهای دیپلماتیک با هدف دستیابی به یک توافق پایدارتر همچنان ادامه دارد. تبادل آتش مشابهی پنجشنبه گذشته رخ داد و هر دو طرف آن را با عباراتی تقریباً یکسان توصیف کردند. با این حال، این تنشها که منطقه را به لرزه درآورده، تاکنون منجر به فروپاشی آتشبس نشده است.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده در پستی در شبکه اجتماعی ایکس ادعا کرد که حملات اخیر ایالات متحده به سواحل خلیج فارس ایران در پاسخ به «اقدامات تهاجمی ایران از جمله سرنگونی یک پهپاد MQ-1 آمریکایی که بر فراز آبهای بینالمللی در حال پرواز بود»، انجام شد. سنتکام اعلام کرد: «جنگندههای آمریکایی به سرعت با از بین بردن پدافند هوایی ایران، یک ایستگاه کنترل زمینی و دو پهپاد تهاجمی یکطرفه که تهدیدهای آشکاری برای کشتیهای عبوری از آبهای منطقهای ایجاد میکردند، واکنش نشان دادند» و در طول آتشبس جاری به حفاظت از داراییها و منافع ایالات متحده ادامه خواهد داد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز روز دوشنبه اعلام کرد که در پاسخ به حمله به جنوب ایران، یک پایگاه هوایی مورد استفاده ایالات متحده را هدف قرار داده است، بدون اینکه نام آن پایگاه را ذکر کند. خبرگزاری دولتی کونا گزارش داد که پدافند هوایی کویت -که یک پایگاه اصلی ایالات متحده در آن قرار دارد- روز دوشنبه حملات موشکی و پهپادی را رهگیری کرده و آژیرهای خطر در سراسر این کشور به صدا درآمدند.
تغییرات ادامهدار؛ بنشینید و استراحت کنید!
به نوشته سیانان، در قلب مذاکرات جاری برای پایان دادن به درگیریها، یادداشت تفاهمی بین ایالات متحده و ایران وجود دارد که به خصومتها پایان داده و زمینه را برای مذاکرات بیشتر در مورد مسائل کلیدی معوقه فراهم میکند. آخرین تغییرات پیشنهادی ترامپ، که پس از دیدار با مشاورانش در روز جمعه مطرح کرد، باعث تمدید مذاکرات و تعویق توافق شده است.
ترامپ پس از تأیید حملات اخیر توسط فرماندهی مرکزی، در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «ایران واقعاً میخواهد به توافقی دست یابد و این توافق خوبی برای ایالات متحده و کسانی خواهد بود که با ما هستند». او منتقدان، از جمله «جمهوریخواهان ظاهراً غیرمیهنپرست» را به خاطر «جیغ و داد» منفی در مورد مذاکرات سرزنش کرد. او گفت: «فقط بنشینید و استراحت کنید، در نهایت همه چیز خوب پیش خواهد رفت - همیشه همینطور است!»
تغییرات مورد نظر ترامپ هنوز روشن نیست، اما مقامات آمریکایی گفتهاند که او بر لحن سختگیرانهتری در مورد تعهدات هستهای ایران و بازگشایی تنگه هرمز اصرار داشته است. به گفته یک منبع آگاه، این تغییرات اساسی نیستند و بیشتر بر تمایل ایالات متحده برای تضمین در مورد این مسائل متمرکز هستند. ترامپ همچنین نگرانی خود را در مورد امتیازات مالی به ایران در صورت توافق، ابراز کرده و از مقایسه شدن با توافق هستهای دوران اوباما نگران است.
قبل از اعلام آخرین تبادل آتش، یک مقام آمریکایی به سیانان گفت که با نزدیک شدن به توافق، حملات نظامی بیشتر بعید است و متحدان منطقهای نمیخواهند عملیات جنگی از سر گرفته شود. آخرین تغییرات پیشنهادی یک هفته پس از آن صورت میگیرد که ترامپ اعلام کرد توافق «تا حد زیادی نهایی شده» و اعلام کرد که پایان جنگ قریبالوقوع است. از آن زمان، مقامات آمریکایی از پیشرفت در دستیابی به توافقی که به خصومتها پایان میدهد، بازگشایی تنگه و آغاز مذاکرات دقیقتر در مورد برنامه هستهای ایران خبر دادهاند. با این حال، حتی پس از آنکه ترامپ اعلام کرد در جلسه روز جمعه «تصمیم نهایی» را خواهد گرفت و برخی از شرایط توافق را در رسانههای اجتماعی تشریح کرد، این جلسه دو ساعته بدون تصمیم قطعی پایان یافت
در حالی که ترامپ در پیام خود ادعا کرد که ایالات متحده ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا ایران را تصاحب و نابود خواهد کرد، ایران اعلام کرده که در مذاکرات فعلی در مورد جزئیات برنامه هستهای خود بحث نمیکند. ترامپ همچنین ادعا کرد که هیچ بحثی در مورد تبادل پول به عنوان بخشی از توافق صورت نگرفته، در حالی که ایران تاکید دارد این شرط باید در توافق گنجانده شود. چگونگی حل این اختلافات همچنان نامشخص است، زیرا چانهزنی بر سر متن توافق ادامه دارد.
اوضاع از کنترل خارج شده در لبنان
در شرایطی که جنگ اسرائیل در لبنان مانع مهمی در مذاکرات جاری است، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز یکشنبه گفت که به نیروهایش دستور داده تا در لبنان بیشتر پیشروی کنند. منابع آگاه به باراک راوید، گزارشگر اکسیوس گفتهاند که آخرین تلاش آمریکا برای آتشبس در لبنان، درست زمانی که اسرائیل در حال گسترش تهاجم زمینی خود و به دنبال گرفتن چراغ سبز آمریکا برای انجام حملات گسترده به اهداف حزبالله در بیروت است، با شکست مواجه شده است. ایالات متحده به عنوان بخشی از یک تلاش گستردهتر برای کاهش تنش، از اسرائیل خواسته که برای چندین هفته به بیروت حمله نکند، اما یک مقام آمریکایی گفته که این موضع میتواند نرمتر شود.
تلاش دولت ترامپ برای کاهش تنش در لبنان تا حدی ناشی از تمایل آن برای دستیابی به توافق با ایران بوده است. یادداشت تفاهمی که ایالات متحده و ایران در حال مذاکره در مورد آن هستند، شامل پایان جنگ در لبنان است. در حال حاضر، درگیری رد لبنان در حال گسترش است و به نظر میرسد که احتمالاً از کنترل خارج خواهد شد. یک مقام آمریکایی به اکسیوس گفت: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، طی ۴۸ ساعت گذشته با جوزف عون، رئیس جمهور لبنان، و نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، صحبت کرده تا تلاش کند یک ابتکار آتشبس جدید را پیش ببرد. یک مقام لبنانی تأیید کرد که روبیو این ابتکار را با عون مطرح کرده است. به گفته این مقام آمریکایی، ایده اصلی این بود که حزبالله حملات موشکی و پهپادی خود علیه اسرائیل را متوقف کند و اسرائیل از تشدید تنش در بیروت جلوگیری کند. این مقام آمریکایی گفت که عون از این طرح حمایت کرده و از نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، خواسته است تا حزبالله را برای توقف حملات خود به اسرائیل تحت فشار قرار دهد.
ترامپ و روبیو طی دو ماه گذشته چندین آتشبس بین اسرائیل و لبنان اعلام کردهاند، اما این آتشبسها عمدتاً روی کاغذ بودهاند و هم اسرائیل و هم حزبالله آنها را نقض کردهاند. آخرین تلاش روبیو برای آتشبس در چارچوب مذاکرات جاری بین اسرائیل و لبنان صورت میگیرد که هنوز به پیشرفت عمدهای نرسیدهاند. مقامات اسرائیلی میگویند اسرائیل در روزهای اخیر عملیات زمینی خود را گسترش داده و همچنین از دولت ترامپ خواسته که به آن اجازه دهد حملات بزرگی را در بیروت انجام دهد. ترامپ پیش از این تأکید کرده بود که اسرائیل فقط باید حملات "دقیق" انجام دهد.
















