برگزیده

آتش لبنان تا باب المندب فوران می‌کند؟

اکو ايران

بروزرسانی 1405/03/12 - 23:41

اکو ایران/ متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست

تصمیم نتانیاهو برای تشدید تنش در لبنان، مذاکرات ترامپ با ایران را تهدید به فروپاشی می‌کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز دوشنبه گفت که اسرائیل و حزب‌الله توافق کرده‌اند که حملات علیه یکدیگر را پایان دهند. دولت لبنان نیز اعلام کرد که آتش‌بس جدیدی در حال شکل‌گیری است. اما بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در بیانیه‌ خود هیچ اشاره‌ای به آتش‌بس جدید نکرد، اگرچه به نظر می‌رسید که از تهدید فوری خود برای حمله به پایگاه حزب‌الله در حومه جنوبی بیروت عقب‌نشینی کرده است. اگر چه حزب‌الله هم در این زمینه اظهار نظری نکرد، اما نبیه بری، سیاستمدار برجسته لبنانی، که به عنوان واسطه بین حزب‌الله و ایالات متحده عمل کرده، گفت که این گروه آماده پذیرش آتش‌بس است.

تشدید تنش در نقطه عطف درگیری
به نوشته نیویورک‌تایمز، روز دوشنبه به نظر می‌رسید که درگیری‌ها در حال تشدید بود، و هر لحظه ممکن بود مذاکرات شکننده در میان آمریکا و ایران به شکست بینجامد. ارتش ایالات متحده پیش از این در روز دوشنبه اعلام کرد که دو موشک بالستیک ایرانی را که نیروهای آمریکایی را در کویت هدف قرار داده بود، رهگیری کرده است. نتانیاهو هم در این روز به ارتش اسرائیل دستور داد تا به حومه جنوبی پرجمعیت بیروت، معروف به ضاحیه، که مقر حزب‌الله است، حمله کند. در مقابل، ستاد فرماندهی نظامی ایران اعلام کرد که در صورت هرگونه حمله به ضاحیه، حملاتی علیه شمال اسرائیل ترتیب خواهد شد. و ساکنان باید آنجا را ترک کنند.

اسرائیل در هفته‌های اخیر حملات خود به لبنان را تشدید کرده است. این کشور مدیترانه‌ای به نقطه عطفی در مذاکرات بین ایالات متحده و ایران تبدیل شده است. اسرائیل در روزهای گذشته تهاجم خود به جنوب لبنان را عمیق تر کرده و تهدید به از سرگیری حملات گسترده در بیروت می کند. صبح دوشنبه اندکی ارتش اسرائیل دستور جابجایی اجباری ساکنان حومه جنوبی بیروت در ضاحیه را صادر و دستور حمله صادر شد. روز قبل نیروهای زمینی اسرائیل به عمیق ترین نقطه خود در لبنان در 26 سال گذشته رسیدند. نتانیاهو همچنین گفته که اسرائیل با نقض آتش‌بس منعقد شده توسط ایالات متحده در ماه اکتبر، بخش بیشتری از نوار غزه را تصرف خواهد کرد.

گسترش جبهه‌ها تا با‌ب المندب
در واکنش به اقدامات نظامی اسرائیل در لبنان، خبرگزاری نیمه رسمی تسنیم هم گزارش داد که تهران مشارکت خود در مذاکرات با ایالات متحده را به حالت تعلیق درآورده و به دنبال «بستن کامل» تنگه هرمز خواهد بود. بر اساس این گزارش، ایران در پی تشدید حملات اسرائیل به لبنان، تمام تبادلات با میانجی‌ها را برای پایان دادن به جنگ با آمریکا به حالت تعلیق درآورده است. تسنیم اعلام کرد که ایران خواهان «توقف فوری» عملیات نظامی اسرائیل در غزه و لبنان است و ایران و متحدانش «عزم خود را برای مسدود کردن کامل تنگه هرمز و فعال کردن جبهه‌های دیگر، از جمله تنگه باب المندب» در ورودی دریای سرخ جزم کرده‌اند.

به نوشته میدل‌ایست آی، تهدید ایران برای مسدود کردن تنگه باب المندب، نشان‌دهنده آمادگی این کشور برای تشدید اقدامات برای تحمیل درد به اقتصاد جهانی به منظور وادار کردن آمریکا به امتیازدهی است. هم‌چنین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تهدید کرد که در صورت ادامه تعرض به لبنان، «جبهه های جدیدی» را باز خواهد کرد و سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم اعلام کرد ایران عبور از خطوط قرمز در لبنان و غزه را به معنای جنگ مستقیم می‌داند.

تنش با بی‌بی
در همین شرایط، منابع آگاه آمریکایی به باراک راوید، گزارش‌گر اکسیوس گفتند که ترامپ روز دوشنبه در یک تماس تلفنی پرتنش، نتانیاهو را به خاطر تشدید تنش‌ها در لبنان مورد انتقاد شدید قرار داد. به گفته دو منبع آگاه، ترامپ در این تماس تلفنی، نتانیاهو را «دیوانه» خواند و او را به ناسپاسی متهم کرد. او همچنین طرح اسرائیل برای حمله به بیروت را متوقف کرد. به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ به نتانیاهو گفته که عمل به تهدیدهایش برای بمباران پایتخت لبنان، اسرائیل را در جهان منزوی‌تر خواهد کرد.

به گفته این منابع، ترامپ گفته که به دور نگه داشتن نتانیاهو از زندان کمک کرده - اشاره‌ای به حمایت او در جریان محاکمه فساد نتانیاهو - و گفته: «تو دیوانه‌ای. اگر من نبودم، الان زندانی بودی. من دارم تو را نجات می‌دهم. الان همه از تو متنفرند. همه به خاطر این از اسرائیل متنفرند». یک منبع دیگر که در جریان این تماس تلفنی قرار گرفته، گفت که ترامپ «عصبانی» شده و در یک لحظه سر نتانیاهو فریاد زده است: «چه غلطی می‌کنی؟»

علاوه بر تهدیدات علیه بیروت، اسرائیل عملیات زمینی خود را در جنوب لبنان گسترش داده است. یک مقام اسرائیلی به اکسیوس گفت که اسرائیل دیگر قصد حمله به اهداف حزب‌الله در بیروت را ندارد. ترامپ و نتانیاهو در گذشته چندین تماس پرتنش داشته‌اند، اما همچنان در مورد ایران و سایر مسائل از نزدیک با هم هماهنگ بوده‌اند. یکی از مقامات گفت که این یکی از بدترین تماس‌های ترامپ با نتانیاهو از زمان بازگشت به قدرت بوده است.

به نظر می‌رسد خشم ترامپ ناشی از این واقعیت بوده که تصمیم نتانیاهو برای تشدید تنش در لبنان، مذاکرات او با ایران را تهدید به فروپاشی می‌کرد. پس از این تماس، ترامپ نوشت که مذاکرات ایران «با سرعت زیادی ادامه دارد». تفاهم‌نامه‌ای که ایالات متحده و ایران در حال مذاکره بر سر آن هستند، خواستار پایان جنگ در لبنان است. این موضوع منشأ تماس پرتنش قبلی بین ترامپ و نتانیاهو بود.

انحراف توجه ترامپ
در همین شرایط، مارک کیمیت، ژنرال بازنشسته آمریکایی، به الجزیره گفته ایران از طریق لبنان آمریکا را در وضعیت «نامتعادل» نگه می‌دارد. به گفته کیمیت، نیروهای اسرائیلی آنقدر در جنوب لبنان پیشروی کرده‌اند که دیگر فرصتی برای عقب‌نشینی آنها وجود ندارد. کیمیت همچنین گفت که ایران احتمالاً بیشترین نگرانی را در مورد حضور ارتش اسرائیل در کوه بوفورت، یک تپه استراتژیک در جنوب لبنان، دارد.

او افزود که این عمیق‌ترین نفوذ نیروهای اسرائیلی به لبنان در 26 سال گذشته است و افزود که تحولات یک شبه که در آن ترامپ گفت اسرائیل به حومه جنوبی بیروت حمله نخواهد کرد، به معنای توافق برای عقب‌نشینی اسرائیل از جنوب لبنان نیست. او همچنین گفت که تهران احتمالاً از حزب‌الله و وضعیت لبنان برای «منحرف کردن» توجه از مذاکرات جاری بر سر برنامه هسته‌ای خود استفاده می‌کند. کیمیت گفت: «ایران اساساً تلاش می‌کنند با تصرف تنگه هرمز و سپس منحرف کردن توجه به وضعیت اسرائیل علیه حزب‌الله، آمریکا را نامتعادل نگه دارند».