تاریخچه اولین هیبرید پنج سیلندر آئودی، ۸ سال پیش از پریوس

آخرین خودرو/ اگر کمی خیال‌پردازی کنیم، تصور دنیایی بدون Toyota Prius چندان ساده نیست. حتی برای شروع همین نوشتار، احتمالاً باید خلاقیت بیشتری برای طعنه زدن در دنیای خودرو به خرج می‌دادیم.

می‌توان ساعت‌ها درباره سیستم ‌های هیبریدی صحبت کرد؛ فناوری‌هایی که خودروسازان مختلف در طول دهه ‌ها آزمایش کردند اما هرگز به تولید انبوه نرسیدند. با این حال، در میان تمام آن پروژه ‌های نیمه ‌تمام، تنها یک نمونه وجود دارد که اگر زودتر از پریوس به بازار می‌رسید، شاید می‌توانست به همان اندازه، و شاید حتی بیشتر، جهان خودرو را تغییر دهد.
 
نکته جالب اینجاست که با وجود آنکه Ferdinand Porsche در آغاز قرن بیستم نخستین خودروی هیبریدی شناخته ‌شده جهان را توسعه داده بود، شرکت او اولین برندی نبود که این فناوری را به بازار انبوه رساند. و همین سؤال جذابی را ایجاد می‌کند: اگر تاریخ کمی متفاوت رقم می‌خورد، امروز جهان خودرو چه شکلی داشت؟

هرچند این بار پای پورشه در میان نبود، اما یک خودروساز آلمانی دیگر در دهه‌های بعد سرمایه‌گذاری جدی و قابل توجهی روی توسعه قوای محرکه هیبریدی انجام داد. Audi تقریباً همه چیز را در اختیار داشت تا مسیر نگاه جهان به فناوری‌های کم‌مصرف را تغییر دهد—و شاید حتی به سمتی بهتر هدایت کند.
 
این می‌توانست آینده‌ای باشد که امروز در آن زندگی می‌کردیم.

اما چه اتفاقی رخ داد که این آینده هرگز به واقعیت تبدیل نشد؟ چه شد که به جای واگن‌های خوش‌چهره آئودی در بزرگراه‌ها، این Toyota Prius بود که به نماد جهانی خودروهای هیبریدی تبدیل شد؟

آئودی Duo؛ آینده‌ای که می‌توانست از آنِ آئودی باشد

---

بازار

---

پیش از آنکه Toyota Prius حتی پروژه G21، پروژه ای که بعدها به تولد نخستین پریوس منجر شد ، را آغاز کند، آئودی چند نمونه از Audi 100 Avant مدل ۱۹۸۹ را مستقیما از خط تولید خارج کرد تا آنها را به خودروهایی هیبریدی تبدیل کند. نتیجه این پروژه در مارس ۱۹۹۰ و در نمایشگاه خودروی ژنو به نمایش درآمد.

در نگاه اول، همه چیز کاملا عادی به نظر میرسید. این خودرو ظاهرا تفاوت چشمگیری با یک ۱۰۰  Avant  معمولی نداشت و چیزی در ظاهر آن فریاد نمیزد که با محصولی انقلابی روبه رو هستیم. مگر آنکه نگاهتان به پنل های خورشیدی بزرگ نصب شده روی سقف می افتاد یا برچسب های Audi Duo روی بدنه را میدیدید؛ نشانه هایی که خبر از حضور دو موتور مجزا برای به حرکت درآوردن هر محور میدادند.

در نمایشگاه، آئودی قوای محرکه جدید خود را در کنار خودرو به نمایش گذاشت تا بازدیدکنندگان بهتر با فلسفه این پروژه آشنا شوند. در محور جلو، همان پیشرانه ۲.۳ لیتری پنج سیلندر خطی توربوشارژ قرار داشت که نیروی چرخ های جلو را تامین میکرد. در محور عقب اما یک موتور الکتریکی ساخت Siemens وظیفه به حرکت درآوردن چرخ های عقب را بر عهده داشت.

زیر کف صندوق عقب نیز یک مجموعه باتری نیکل-کادمیوم قرار گرفته بود که انرژی مورد نیاز موتور الکتریکی ۱۲ اسب بخاری را تامین میکرد. هرچند در نگاه اول، قدرت ۱۲ اسب بخار چندان چشمگیر به نظر نمیرسد، اما نباید فراموش کرد که این سیستم در کنار موتور بنزینی ۱۳۴ اسب بخاری جلو کار میکرد. ترکیب این دو، پایه گذار معماری خاصی شد که بعدها در محصولات مختلف آئودی هم دیده شد: سیستم چهارچرخ محرکی که بدون اتصال مکانیکی مستقیم میان محور جلو و عقب کار میکرد.

اما شاید جذاب ترین ویژگی Audi Duo اصلا به بخش فنی آن مربوط نبود.

این خودرو فوق العاده به نظر میرسید، چون دقیقا شبیه یک استیشن واگن اصیل آئودی بود؛ نه یک وسیله عجیب با طراحی اغراق شده که صرفا برای دستیابی به بیشترین راندمان ایرودینامیکی ساخته شده باشد. اینجا دقیقا همان نقطه ای بود که آئودی نگاه متفاوت خود را به آینده نشان داد.

هدف پروژه ساده اما جاه طلبانه بود: ساخت یک سیستم هیبریدی که بتواند در خودروهای محبوب و روزمره استفاده شود، بدون آنکه ظاهر خودرو قربانی فناوری شود یا بیش از حد توجه ناخواسته جلب کند.

برای اثبات عملی بودن این ایده، آئودی ۱۰ نمونه از این ۱۰۰ Avant های هیبرید را تولید کرد. در این مرحله، پروژه دیگر یک آزمایش جانبی یا سرگرمی مهندسی نبود. Audi Duo حالا به چیزی بسیار بزرگ تر تبدیل شده بود؛ پایه ای برای آغاز عصر تازه ای از قوای محرکه.

Duo با عملکرد واقعی

از ۱۰ نمونه ای که برای اثبات عملی بودن پروژه ساخته شده بودند، همه تحت آزمایش های گسترده قرار گرفتند. بعضی از آنها حتی به عنوان تاکسی در شهر زادگاه آئودی یعنی اینگولشتات فعالیت میکردند تا عملکردشان در شرایط واقعی سنجیده شود.

نتایج اولیه امیدوارکننده بود. در رانندگی شهری، Audi Duo  میتوانست در حالت تمام الکتریکی تا حدود ۲۴ مایل (نزدیک به ۳۹ کیلومتر) حرکت کند؛ آن هم تا زمانی که سرعت خودرو از ۳۱ مایل بر ساعت (حدود ۵۰ کیلومتر بر ساعت) فراتر نرود. پس از عبور از این محدوده، پیشرانه بنزینی وارد مدار میشد.

این ویژگی برای اوایل دهه ۱۹۹۰ عددی خیره کننده محسوب میشد.

ترکیب دو موتور مستقل نیز یک سیستم چهارچرخ محرک بسیار کارآمد ایجاد کرده بود که به ویژه در سطوح لغزنده عملکرد قابل توجهی داشت. علاوه بر این، سیستم ترمز احیاکننده هنگام کاهش سرعت، بخشی از انرژی جنبشی را بازیابی کرده و برای شارژ مجدد باتری استفاده میکرد؛ فناوری ای که امروز در خودروهای هیبریدی و الکتریکی کاملا عادی به نظر میرسد، اما در آن زمان هنوز مفهومی آینده نگرانه بود.

نکته جالب تر اینکه باتری خودرو را میتوانستید مستقیما از طریق برق خانگی شارژ کنید.

بله، دقیقا همین جا باید کمی مکث کرد: آئودی در اوایل دهه ۱۹۹۰ عملا مفهومی نزدیک به Plug-in Hybrid امروزی را آزمایش میکرد؛ سال ها پیش از آنکه این عبارت به بخشی از ادبیات رایج صنعت خودرو تبدیل شود.

اما با وجود تمام این نوآوری ها، یک مشکل بزرگ از همان ابتدا خود را نشان داد: وزن.

مجموعه باتری و موتور الکتریکی، حدود ۴۴۱ پوند (نزدیک به ۲۰۰ کیلوگرم) به وزن خودرو اضافه میکرد. این افزایش وزن برای یک استیشن واگن خانوادگی رقم کوچکی نبود و تاثیر مستقیمی بر راندمان، هندلینگ و هزینه تولید میگذاشت. همین مسئله به یکی از بزرگ ترین موانع پروژه Duo تبدیل شد.

در طول دهه ۱۹۹۰، خودروسازان متعددی به سراغ فناوری هیبرید رفتند. تویوتا توسعه نمونه های اولیه Prius را آغاز کرده بود؛ خودروهایی که در آنها موتور الکتریکی نقش مکمل پیشرانه بنزینی کوچک را ایفا میکرد. همزمان هوندا نیز روی پروژه ای مشابه کار میکرد که بعدها به Honda Insight ختم شد.

اما در میان تمام این رقبا، آئودی یک تفاوت کلیدی داشت.

در شرایطی که بسیاری از رقبا صرفا به دنبال سیستم های هیبریدی کمکی بودند، Audi Duo  تنها پروژه ای بود که به شکلی جدی قابلیت حرکت تمام الکتریکی با برد مشخص را ارائه میداد؛ آن هم با امکان شارژ مستقیم از برق شهری. این یعنی آئودی نه فقط روی یک هیبرید معمولی، بلکه روی مفهومی نزدیک به آینده خودروهای پلاگین هیبرید سرمایه گذاری کرده بود.

همزمان با توسعه پروژه  Duo، آئودی نیز در حال تغییر جایگاه برند خود بود. این شرکت آرام آرام در مسیر ورود به بازار لوکس گام برمیداشت و میخواست بیش از هر زمان دیگری با نام های بزرگی مانند ب‌ام‌و و مرسدس بنز رقابت کند.

در همین راستا، آئودی سیستم Duo را خیلی زود با نسل جدید Audi 100 Avant مدل ۱۹۹۱ تطبیق داد؛ با این امید که بتواند نسل تازه ای از خریداران را جذب کند: رانندگانی مرفه، مدرن و محیط زیست محور که به دنبال ترکیبی از تکنولوژی، لوکس گرایی و مصرف پایین بودند.

اگر ایده Duo به موفقیت میرسید، آئودی میتوانست سال ها پیش از دیگر رقبا عنوان نخستین خودروساز لوکس تولیدکننده یک هیبرید موفق را از آن خود کند؛ عنوانی که بعدها نصیب Lexus RX 400h شد.

نخستین پلاگین هیبرید تولید انبوه آئودی، یک SUV خسته کننده نبود

سرانجام آئودی در سال ۱۹۹۷ نسخه تولید انبوه Duo را با نام Audi A4 Avant Duo معرفی کرد و آن را به عنوان نخستین پلاگین هیبرید تولید انبوه جهان معرفی کرد.

اما نسخه نهایی نسبت به نمونه های آزمایشی اولیه تغییرات مهمی داشت و بزرگ ترین تغییر در قلب خودرو رخ داده بود؛ این بار به جای پیشرانه بنزینی، یک موتور ۱.۹ لیتری توربودیزل با قدرت ۸۹ اسب بخار در جلو قرار داشت. در عقب نیز یک باتری سرب-ژل نصب شده بود که انرژی مورد نیاز موتور الکتریکی آب خنک را تامین میکرد؛ موتوری با قدرت ۲۸ اسب بخار.

اما شاید عجیب ترین تغییر، کنار گذاشتن سیستم چهارچرخ محرک بود. برخلاف نمونه های مفهومی اولیه که با دو موتور مستقل نوعی سیستم AWD پیشرفته را ارائه میدادند، نسخه نهایی تولیدی تنها دیفرانسیل جلو بود. تصمیمی که اگرچه به کاهش پیچیدگی سیستم کمک میکرد، اما بخشی از جذابیت فنی پروژه را نیز از بین برده بود.

با این حال، اعداد هنوز قابل توجه بودند. A4 Avant Duo میتوانست تنها با نیروی الکتریکی تا سرعت ۵۰ مایل بر ساعت (حدود ۸۰ کیلومتر بر ساعت) حرکت کند و در ادامه، پس از ورود پیشرانه دیزلی به مدار، به حداکثر سرعت ۱۰۶ مایل بر ساعت (حدود ۱۷۰ کیلومتر بر ساعت) برسد.

روی کاغذ، آئودی همچنان چیزی در اختیار داشت که از زمان خود جلوتر بود. اما فناوری پیشرفته همیشه بهای خود را دارد.

قیمت A4 Avant Duo هنگام عرضه به ۶۰ هزار مارک آلمان میرسید؛ رقمی معادل حدود ۳۰ هزار یورو در آن زمان. اگر این عدد را با ارزش امروز مقایسه کنیم، چیزی نزدیک به ۶۵ هزار دلار خواهد بود.

مشکل اما جای دیگری بود. در همان زمان، نسخه دیزلی استاندارد Audi A4 Avant حدود ۱۹ هزار یورو قیمت داشت. یعنی فناوری هیبریدی تقریبا ۱۱ هزار یورو هزینه اضافه روی دست خریدار میگذاشت؛ اختلافی بسیار بزرگ برای بازاری که هنوز آمادگی پذیرش چنین فناوری ای را نداشت.

نتیجه قابل پیش بینی بود. آئودی امیدوار بود سالانه ۵۰۰ دستگاه از Duo را به فروش برساند، اما فاصله با این هدف بسیار زیاد بود. فروش هیچ وقت به سطح مورد انتظار نرسید و سرانجام شرکت در سال ۱۹۹۹ تصمیم گرفت پروژه را متوقف کند و در پایان، کمتر از ۱۰۰ دستگاه Audi Duo تولید شد.

شکست تجاری پروژه تنها به قیمت بالا محدود نمیشد. وزن اضافه سیستم هیبریدی روی هندلینگ خودرو تاثیر منفی گذاشته بود و از سوی دیگر، حذف پیشرانه محبوب پنج سیلندر و جایگزینی آن با موتور ۱.۹ لیتری دیزلی نیز بخشی از جذابیت احساسی خودرو را از بین برده بود.

برای برندی مانند آئودی که هویت مهندسی و دینامیک رانندگی بخش مهمی از DNA آن محسوب میشد، این عقبگرد کوچک نبود شاید همین تجربه تلخ باعث شد آئودی برای سال ها از جاه طلبی های جدی خود در حوزه خودروهای برقی و هیبریدی فاصله بگیرد. در واقع، پس از Duo، این برند تا دهه ۲۰۱۰ دیگر تلاش جدی و گسترده ای در زمینه الکتریکی سازی انجام نداد.

اما درست در همان سالی که Duo به تولید رسید، اتفاق مهمی در شرق آسیا رخ داد.

تویوتا پریوس وارد خیابان های ژاپن شد و سه سال بعد، در سال ۲۰۰۰، پریوس به بازار جهانی راه پیدا کرد. قیمت آن در بازار آمریکا حدود ۲۰ هزار دلار بود؛ رقمی که به شکل چشمگیری پایین تر از Duo قرار میگرفت و همین اختلاف، همه چیز را تغییر داد.

پریوس پیش از آنکه رقبا حتی فرصت عرض اندام پیدا کنند، بازار خودروهای هیبریدی را در اختیار گرفت و عملا مسیر آینده این صنعت را مشخص کرد. در نهایت، داستان Audi Duo بیش از آنکه داستان یک شکست باشد، داستان آینده ای است که زودتر از موعد از راه رسید. آئودی تکنولوژی را داشت. مهندسی را داشت. حتی چشم انداز درستی از آینده نیز در اختیار داشت.

چیزی که نداشت، زمان مناسب بود.

به پیج اینستاگرامی «آخرین خودرو» بپیوندید
instagram.com/akharinkhodro.ir