خودرو روی دور گرانی؛ افزایش قیمت‌ها در بازار

در شرایطی که بازار در وضعیت رکود قرار دارد و حجم معاملات به‌شدت کاهش یافته، رشد قیمت‌ها باعث تشدید بلاتکلیفی خریداران و کاهش بیشتر تقاضا شده است.

شرکت‌ها و کارخانه‌های خودروسازی، افزایش قیمت محصولات خود را عمدتا با استناد به نوسانات نرخ ارز، افزایش هزینه‌های تولید و سیاست‌های ارزی توجیه می‌کنند. با این حال، بسیاری از این افزایش‌ها بدون ارائه جزئیات شفاف از ساختار هزینه‌ها و بدون تناسب با قدرت خرید مصرف‌کنندگان انجام شده است. این موضوع باعث شده فاصله میان قیمت کارخانه و ارزش واقعی خودرو در بازار به‌طور محسوسی افزایش و فشار اقتصادی بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد شود.

همچنین، افزایش قیمت خودروهای داخلی به‌صورت زنجیره‌ای بر سایر بخش‌های بازار نیز اثر گذاشته و هم‌زمان با رشد قیمت تولیدات داخلی، خودروهای مونتاژی و وارداتی نیز با افزایش نرخ مواجه شده‌اند. این روند موجب شده حتی خودروهایی که پیش‌تر در بازه قیمتی قابل‌دسترس‌تری قرار داشتند، به سطوح قیمتی بسیار بالاتر منتقل شوند و بخش قابل‌توجهی از خریداران بالقوه عملا از بازار حذف شده‌اند.

در این رابطه اسد کرمی - رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران - گفت: در خصوص وضعیت فعلی بازار خودرو، به‌ویژه طی هفته‌های اخیر، شاهد افزایش قیمت‌ها از سوی  شرکت‌های واردکننده و چه شرکت‌های مونتاژکار بودیم. همچنین افزایش قیمت از سوی خودروسازان داخلی نیز سیگنال قابل‌توجهی به بازار برای تغییر قیمت‌ها ارسال کرده است. در حال حاضر بازار خودرو مدتی است که در رکود به سر می‌برد، اما با وجود این رکود، این روزها به صورت مداوم قیمت‌ها به‌شدت افزایش یافته است.

نوسانات ارزی؛ بهانه‌ای برای گرانی‌های بی‌ضابطه

وی افزود: بخشی از این افزایش قیمت ناشی از رشد نرخ ارز و دلار بوده، اما در عین حال شرکت‌ها، بدون ارائه دلایل شفاف و مشخص و بدون محاسبات دقیق، قیمت محصولات تولیدی خود را افزایش داده‌اند و هم‌زمان با افزایش قیمت خودروهای داخلی، با رشد قیمت کلی در بازار مواجه هستیم.

رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران تاکید کرد: با وجود نوسانات ارزی، لازم است کنترل و نظارت بر قیمت‌ها اعمال شود؛ چراکه افزایش قیمت‌ها تا این حد، با توجه به شرایط اقتصادی فعلی و کاهش توان خرید مردم، قابل توجیه نیست.

کرمی ادامه داد: متاسفانه خودروهایی که پیش‌تر با قیمت حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان عرضه می‌شدند، اکنون به ارقام یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون، یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون رسیده‌اند و سؤال اصلی این است که دلیل این افزایش‌ها چیست؟

وی خاطرنشان کرد: بدون شک؛ ضرورت دارد نظارت جدی‌تری بر نحوه اعمال قیمت‌ها وجود داشته باشد. در حال حاضر برخی نهادهای نظارتی به شرکت‌ها رجوع کرده‌اند، اما این وظیفه اصلی وزارت صمت و شورای رقابت است که قیمت‌ها را کنترل کرده و از افزایش بی‌رویه آن‌ها در بازار جلوگیری کنند.  

اثر زنجیره‌ای گرانی خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی بر بازار

رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران افزود: نکته دیگر، نحوه اثرگذاری افزایش قیمت خودروها بر یکدیگر است. زمانی که شرکت‌ها قیمت‌ها را افزایش می‌دهند، این موضوع به‌صورت زنجیره‌ای بر سایر خودروها نیز تاثیر می‌گذارد. به‌عنوان مثال، خودروهای چینی تا پیش از افزایش قیمت از سوی شرکت‌ها، تغییری در قیمت نداشتند؛ اما به محض افزایش قیمت‌ها، خودروهای وارداتی با افزایش‌هایی تا حدود یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان مواجه شدند و به‌دنبال آن، خودروهای چینی و مونتاژی نیز افزایش قیمت پیدا کردند.

زمانی که شرکت‌ها قیمت‌ها را افزایش می‌دهند، این موضوع به‌صورت زنجیره‌ای بر سایر خودروها نیز تاثیر می‌گذارد.

کرمی گفت: در واقع، آغاز این روند افزایش قیمت ابتدا از سوی شرکت‌های واردکننده بوده، سپس مونتاژکاران و خودروهای چینی به آن اضافه شده‌اند و در ادامه، سایر بخش‌ها نیز قیمت‌ها را بالا برده‌اند و این موضوع نشان می‌دهد که نبود نظارت مؤثر باعث می‌شود هر شرکتی به‌راحتی قیمت خودرویی را افزایش دهد و شرکت‌های واردکننده که تعداد محدودی خودرو وارد می‌کنند، با تبلیغات گسترده، قیمت‌ها را بالا می‌برند و هیچ نهاد ناظری وجود ندارد که مشخص کند این قیمت‌ها بر چه اساسی تعیین شده است.  

وی توضیح داد: در این میان، موضوع افزایش نرخ ارز و سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز به‌عنوان بهانه‌ای برای افزایش قیمت‌ها مطرح می‌شود. این پرسش وجود دارد که این افزایش قیمت‌ها تا چه میزان با سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز هم‌خوانی دارد؟ زمانی که اعلام شد نرخ دلار تک‌نرخی و در کانال ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان خواهد شد، بازار بدون توجه به شرایط واقعی، به‌صورت خودکار مسیر خود را رفت و هر فعال بازار قیمت خود را افزایش داد، بدون آن‌که نگاهی به وضعیت بازار خودرو یا قدرت خرید مردم داشته باشد.

رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران گفت: به‌عنوان نمونه، یکی از شرکت‌ها برای محصولی که در بازارهای بین‌المللی با قیمت حدود ۷۰۰۰ دلار عرضه می‌شود، قیمتی در حدود سه تا سه و نیم میلیارد تومان تعیین کرده است؛ در حالی که حتی با محاسبه دلار ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومانی، قیمت نهایی آن حداکثر به حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان می‌رسد و متاسفانه حتی اگر دلار را با نرخ ۲۰۰ هزار تومان محاسبه کنیم قیمت برخی از خودروها از دلار ۲۰۰ هزار تومانی نیز فراتر می‌رود که این اختلاف قیمت فاحش، نشان‌دهنده ضرورت نظارت جدی‌تر نهادهای مسئول است و کنترل این موارد در حیطه اختیارات افراد عادی نیست و باید توسط نهادهای بالادستی و مسئول انجام شود.

اگر دلار را با نرخ ۲۰۰ هزار تومان محاسبه کنیم قیمت برخی از خودروها از دلار ۲۰۰ هزار تومانی نیز فراتر می‌رود که این اختلاف قیمت فاحش، نشان‌دهنده ضرورت نظارت جدی‌تر نهادهای مسئول است و کنترل این موارد در حیطه اختیارات افراد عادی نیست و باید توسط نهادهای بالادستی و مسئول انجام شود.

کرمی هشدار داد: در صورت تداوم این روند، این نگرانی وجود دارد که قیمت خودروهای داخلی نیز به ارقام بسیار بالاتر، حتی تا حدود دو میلیارد تومان برسد؛ به‌ویژه با توجه به عرضه خودروهایی با آپشن‌های بیشتر؛ به نظر می‌رسد اگر این روال ادامه پیدا کند، افزایش قیمت‌ها به‌صورت بی‌رویه ادامه خواهد داشت؛ بنابراین، وزارت صمت و شورای رقابت و سایر نهادهای ذی‌ربط باید با اعمال کنترل و نظارت، قیمت‌ها را تا حد امکان به وضعیت منطقی بازگردانند.

رکود معاملات؛ بازار در انتظار ثبات

وی در تصریح وضعیت معاملات اخیر در بازار خودروها تصریح کرد: وضعیت بازار به‌شدت رکودی است؛ به‌طوری‌که حدود یک ماه است خرید و فروش قابل‌توجهی انجام نمی‌شود؛ مردم به دلیل بلاتکلیفی نسبت به آینده قیمت‌ها، تمایلی به ورود به بازار ندارند. خودرویی مانند پژو ۲۰۷ قیمت آن به بیش از دو میلیارد تومان رسیده و عملا خریداری ندارد و مردم منتظر ایجاد ثبات و بازگشت قیمت‌ها به سطوح منطقی هستند تا بتوانند اقدام به خرید کنند.

رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودرو تهران گفت: اگر این روند به شکل فعلی ادامه یابد، حتی افزایش قیمت‌های شب عید که هر ساله به‌طور معمول رخ می‌داد، نیز معنا و کارکرد خود را از دست داده است. در گذشته، افزایش قیمت‌ها در آستانه شب عید نهایتا در حد ۵ تا ۱۰ درصد و به دلیل افزایش تقاضا بود، اما اکنون افزایش‌ها به‌قدری بی‌رویه است که عملا بازار شب عید نیز کارایی خود را از دست داده است.

کرمی در پایان گفت: در شرایطی که خودرویی با قیمت حدود یک میلیارد تومان به دو میلیارد تومان می‌رسد، طبیعی است که توان خرید از بین می‌رود و این قیمت‌ها حباب بوده و در نهایت باید اصلاح شوند تا مردم بتوانند با آرامش و اطمینان بیشتری نسبت به خرید خودرو اقدام کنند.