سهم هر 6 هزار جوان ایرانی، تنها یک کتابخانه عمومی!

تسنیم/ گزارش اخیر مرکز آمار بیانگر سهم کم کتابخانه‌های عمومی در کشور، سقوط شمارگان و رشد عناوین در 11 سال است.

مرکز آمار ایران اطلاعات مربوط به شاخص‌های عدالت اجتماعی سال 1403 را منتشر کرد. این نشریه، در هشت بُعد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، سلامت، زیرساختی، جنسیتی و عدالت بین نسلی به ارائه اطلاعات می‌‌پردازد.

کاهش هزینه‌کرد فرهنگی خانوار
براساس اعلام مرکز آمار ایران، نسبت هزینه خالص تفریحات، سرگرمی و خدمات فرهنگی به کل هزینه خانوار در سال 1403، در خانواده‌های شهری 1.7 و در خانواده‌های روستایی 1.3 درصد اعلام شده است. این در حالی است که هزینه خانوار شهری در سال 1397، 2.7 و در خانوار روستایی 1.8 درصد قید شده است. بررسی آمار منتشر شده نشان می‌دهد که هزینه‌کرد خانوار در بخش فرهنگ، از سال 1399 در خانواده‌های ایرانی روند کاهشی به خود گرفته و در سال‌های 1400 تا 1402، به کمترین حد خود، یعنی 1.6 درصد در خانواده‌های شهری رسیده است. در خانواده‌های روستایی نی از سال 1399 تا سال 1403، هیچ تغییری در افزایش یا کاهش هزینه‌کرد خانوار دیده نمی‌شود.

بخش دیگر این گزارش، به بررسی وضعیت انتشار کتاب و کتابخانه‌های عمومی اختصاص داده شده است. بر اساس اعلام این گزارش؛ در سال 1403 تعداد عناوین و شمارگان کتاب‌های منتشر شده به ترتیب، 116 هزار و 654 عنوان کتاب و 107 هزار و 621 هزار نسخه بوده است که نسبت به سال قبل به ترتیب هزار و 250 عنوان کتاب و 211 هزار نسخه افزایش داشته است.

سقوط بی‌سابقه شمارگان کتاب؛ 107 هزار نسخه برای جمعیت 80 میلیونی
با این حال، نگاهی به آمار منتشر شده در این گزارش نشان می‌دهد که وضعیت نشر در سال 1402 و 1403 به کمترین میزان خود به لحاظ تعداد شمارگان رسیده است. به طوری که تعداد شمارگان کتاب در سال 1392، 157 هزار و 655 نسخه، در سال 1393 به 152 هزار و 323 نسخه و در سال 1394 به 153 هزار و 967 نسخه رسیده است. این روند از سال 1395 به این سو، کاهشی شده و از 144 هزار و 66 نسخه در این سال به 107 هزار و 621 نسخه در سال 1403 رسیده است؛ یعنی کاهش 31.7 درصدی طی 11 سال.

رشد 76 درصدی عناوین 
بخشی از این گزارش به تعداد عناوین در این بازه زمانی اختصاص دارد. بررسی‌های آماری حکایت از رشد 76.5 در تعداد عناوین طی 11 سال گذشته دارد؛ به طوری که تعداد عناوین در سال 1392، از 66 هزار و 107 عنوان به 116 هزار و 654 عنوان رسیده است. رشد عناوین در تمام سال‌های مورد بحث روندی تدریجی داشته و فقط در سال 1399، با کاهش 9 درصدی نسبت به سال گذشته خود به 95 هزار و 44 عنوان رسیده است. این کاهش در سال 1401 نیز با کاهش سه درصدی همراه بوده است.

بنا بر این گزارش، در طی سال‌های 1392 تا 1403، تعداد کتابخانه‌های عمومی و تعداد کتاب‌های موجود، روندی افزایشی داشته است. تعداد کتابخانه‌های عمومی از سه هزار و 147 به سه هزار و 697 و تعداد کتاب‌های موجود از 38 هزار و 75 عنوان به 52 هزار و 941 نسخه رسیده است.

برای هر 6 هزار جوان ایرانی، یک کتابخانه عمومی وجود دارد
نکته جالب در گزارش ظرفیت کتابخانه‌های عمومی، تعداد پایین کتابخانه‌ها و اعضای کتابخانه‌ها در قیاس با جمعیتی است که مخاطبان اصلی آن به شمار می‌آیند. بنا بر این گزارش، هرچند تعداد کتاب‌های موجود در کتابخانه‌ها طی 11 سال گذشته رشد 40 درصدی داشته، اما از نظر تعداد اعضا این رشد چندان محسوس نبوده است؛ به‌طوری که از دو هزار و 517 نفر در سال 1392، به دو هزار و 624 نفر در سال 1403 رسیده است.

این در حالی است که براساس اطلاعات مندرج در گزارش اخیر مرکز آمار، نرخ باسوادی افراد 15 تا 25 سال در سال 1403، 98.7 درصد بوده و بر اساس آمارهای رسمی، جمعیت جوانان 15 تا 34 سال کشور در سال 1404 به حدود 24 میلیون نفر رسیده است؛ به عبارت دیگر، می‌توان گفت به ازای هر 6,491 نفر از جمعیت 24 میلیونی، یک کتابخانه عمومی وجود دارد.

---

بازار

---

🔹"آخرین خبر" در روبیکا
🔹"آخرین خبر" در ایتا
🔹"آخرین خبر" در بله